Leven op het autismespectrum

Overzichtjes

Kenmerken van autisme per levensgebied

Welke kenmerken van autisme heb jij? Het kan fijn zijn om je autisme concreter te maken, zodat je weet wat het voor jou in de praktijk inhoudt. Dan heb je meer zelfkennis en kun je beter rekening houden met jezelf. Door autisme te verwoorden kun je ook beter uitleggen aan anderen wat het betekent. En waar nodig kun je om hulp vragen. Fijn toch?

Ik heb sinds mijn diagnose veel gelezen en gehoord over autisme. En er veel over nagedacht, gesproken en geschreven. De standaard indeling vind ik niet altijd helpend, net als de DSM te beperkend is. Onderstaand overzicht van kenmerken van autisme helpt jou hopelijk wel op weg, om jouw eigen kenmerken in kaart te brengen.

Levensgebied en mogelijke kenmerken van autisme

LevensgebiedMogelijke kenmerken van autisme
Informatie verwerken en nadenkenSnel associëren, druk hoofd, veel gedachten hebben.
Denken in beelden.
Moeite met onvolledigheid en onduidelijkheid.
Zwart-wit denken.
Detailgericht zijn, geen overzicht hebben, bottum-up-denken.
Geen filter hebben, alle prikkels komen binnen.
Ondergevoelig zijn, waardoor bepaalde prikkels niet binnenkomen.
Sociaal en communicatieSoms te direct, bot.
Soms spreken zonder zichtbare emotie.
Moeite met spontaniteit.
Taal letterlijk nemen.
Moeite met initiatief nemen.
Wel meevoelen, maar niet weten hoe te handelen.
Gesprek niet bij kunnen benen, omdat je meer tijd nodig hebt om te reageren.
Moeite met oppervlakkigheid, met smalltalk.
Naïef, goedgelovig zijn.
Soms moeite met de ander begrijpen.
Contact moet eerder functioneel zijn, een reden hebben.
Liever één-op-één-contact dan groepen.
Moeite met oogcontact, voelt te intens.
Emotie(regulatie)Emoties zijn intens.
Imploderen of exploderen doordat dingen oplopen en je het niet merkt of niet kan uiten.
Blijven hangen in een emotie, niet los kunnen laten.
Emoties van anderen overnemen, niet bij jezelf kunnen blijven.
Je gedrag aan- of bijsturen (executieve functies)Moeite met tijd inschatten.
Opstartproblemen, hoge drempel voor taken, moeite met schakelen en overgangen.
Moeite met theorie toepassen in de praktijk.
Vastlopen bij veranderingen.
Moeten blijven nadenken, geen automatisering van taken die je vaak doet.
Persoonlijkheid en kwaliteitenTrouw, eerlijk en open zijn.
Puur, oprecht en uniek zijn.
Open geest, niet snel oordelen.
Doorzettingsvermogen, discipline hebben.
Je aan de regels houden.
Gevoel voor rechtvaardigheid, strijdkracht.
Grappig zijn.
Soms een bijzonder talent, zoals een extreem fotografisch geheugen.
FysiekMoeilijk contact maken met je lijf.
Vaker vage klachten zoals prikkelbare darmen.
Moeite met motoriek, onhandig.
Soms moeite met lichamelijk contact.
kenmerken van autisme
Een uitje op zijn tijd kan best bij autisme

Opmerkingen bij bovenstaande tabel

  • Alles hangt natuurlijk met elkaar samen. Doordat je anders waarneemt, denk je anders, voel je anders en ga je anders om met emoties en sociale situaties.
  • Het is niet zo dat als je een paar dingen herkent, dat je dan meteen autisme hebt. Je moet echt veel autismekenmerken hebben. En ook in de zin dat ze je leven voor een groot deel bepalen.
  • Ik kan niet volledig zijn, want dat is haast onmogelijk met zoiets complex als autisme. Er is ook geen vaststaande theorie over autisme. Het is een gebied dat nog in ontwikkeling is en blijft.
  • Autismekenmerken kunnen in de ene situatie meer tot uiting komen dan in een andere situatie. En ze kunnen ook veranderen als je ouder wordt. Blijf dus een open blik houden naar jezelf.

Autisme heeft vaak een grote invloed op je leven en kan ook voor problemen zorgen. Denk aan vaak overprikkeld zijn, eenzaamheid voelen, minder goed functioneren of overspannen raken. Daarnaast heeft autisme invloed op hoe je met jezelf en het leven omgaat. Er zijn allerlei coping mechanismes zoals routines, camoufleren en stimming. Die coping kan helpen, maar ook belemmeren. Zo is het leven met autisme een blijvende zoektocht.

Op je eigen manier

Gebruik de bovenstaande tabel met autismekenmerken op jouw manier, zodat jij er iets aan hebt.

  • Je kan je eigen woorden aan bovenstaande kenmerken van autisme geven. En kenmerken toevoegen of weglaten.
  • Je kan tekeningetjes maken of een ander beeldende vorm gebruiken, zoals een mindmap. Dan maak je het visueler en voor sommige is het dan beter voelbaar of begrijpbaar.
  • Je kan per kenmerk concrete voorbeelden bedenken en opschrijven. Dat maakt het duidelijker voor jezelf en anderen, want dan wordt het minder theoretisch en abstract.
  • Je kan een andere indeling maken. Bijvoorbeeld een splitsing in positieve autismekenmerken van autisme versus problemen of uitdagingen.
  1. Heel boeiend om te lezen. Ik herken lang niet alles, zoals dat altijd is bij lijstjes. Maar het is wel een mooie opsomming die als uitleg kan dienen.

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: