Leven op het autismespectrum

Prikkelverwerking

Geen overzicht bij autorijden

‘Wacht, ik zet even mijn helm op,’ grapt mijn vader als ik de motor start. Hij zit naast mij. Papa mag dit grapje maken. Hij is ook een van de weinigen die naast me mag zitten als ik auto rijd. Hij steunt waar nodig, maar laat mij wel de controle behouden. Hoewel, dit is al weer even geleden, want ik rijd al zeker een jaar geen auto meer.

Zonde van de duizenden euro’s die ik en mijn ouders hebben geïnvesteerd in mijn rijbewijs. Ik begon met lessen op mijn 18e. Niet uit eigen wil, maar omdat iedereen dat deed die ik kende. Ik kreeg de lessen ook als cadeau voor mijn verjaardag. Na vele lessen, pauzes en drie keer zakken voor mijn examen nam ik een langere pauze. Toch begon ik weer, want ik moest afmaken waar ik aan begonnen was van mezelf. Anders was het zonde van al het geld, tijd en energie. Ik ging voor de vierde keer op en haalde mijn rijbewijs (kantje boord).

Gezondheidsverklaring

Ik slikte antidepressiva en moest daarom gekeurd worden bij de psychiater (lees hier meer over de gezondheidsverklaring van het CBR). Dat koste geld (contant betalen) en ik kreeg mijn rijbewijs maar voor vijf jaar mee (i.p.v. de normale tien jaar). Daar baalde ik wel van, want de kosten kan je nergens terugkrijgen.

Later pas kreeg ik de diagnose autisme. Net als ADHD moet je dat opgeven. Sommige mensen doen dat niet. Het is een dilemma. Eerlijk zijn geeft extra kosten. Super oneerlijk vind ik dat, want je kan er niets aan doen dat je die diagnose hebt. De keuring an sich vind ik een goed idee, want autisme en ADHD hebben zeker invloed op autorijden (daar is onderzoek naar gedaan). Je verwerkt informatie immers anders.

autorijden

Wat vind ik zo lastig op de weg?

Bij mij is het zo dat de handelingen die bij autorijden horen niet genoeg automatiseren.

  • Het schakelen bijvoorbeeld bleef lastig voor me.
  • Dan zijn er nog de overvloed aan prikkels die op me af komen: verkeersborden, auto’s, regendruppels op de ruit, fietsers, verkeerslichten, .. Dat vergt het uiterste van mijn concentratievermogen.
  • Dan heb ik nog moeite met onverwachte situaties. Als een weg is afgesloten of iemand anders houdt zich niet aan een verkeersregel, weet ik niet wat te doen. Dan moet degene naast mij in de auto mij helpen.
  • Ook is het moeilijk om theorie uit boeken te vertalen naar de praktijk. Dan kan ik niet goed generaliseren en is iedere weg en auto anders (hoe hard mag ik hier, wie heeft voorrang, hoe parkeer ik in vredesnaam in dit vak, ..).

Wel is het zo dat ik me heel goed aan de regels houd. Ik zal geen boete krijgen voor te hard rijden bijvoorbeeld.

Angstig en onzeker zijn

Los van autisme, ben ik snel angstig en onzeker en dat beïnvloed mijn rijgedrag misschien wel het meest. Ik voel me opgejaagd door andere weggebruikers en word zenuwachtig. Ik ben ook niet assertief genoeg en dat is wel nodig op de weg. Je kan je wel voorstellen dat ik na een autoritje uitgeput en overprikkeld was. Voor mij was het autorijden zelf een activiteit. Ik kon dus niet met de auto naar een activiteit toe, want dan was de energie al op.

Ik heb nooit een eigen auto gehad en reed niet regelmatig genoeg, dus had het best beter kunnen leren als ik vaker gereden had. Want ik weet dat ik voor bepaalde dingen meer tijd nodig heb dan anderen, maar de motivatie was op een gegeven moment weg. Ik heb een e-bike gekocht zodat ik wat verder weg kan, zonder meteen met het ov te moeten. Als het nodig is rijd ik met het ov, maar dat is gelukkig niet vaak (duur en veel prikkels). Het is voor mij oké zo nu. Wie weet pak ik het autorijden nog eens op, maar voorlopig heb ik de auto geparkeerd.

Mijn ervaring is mijn ervaring

Mijn ervaring wil niet zeggen dat andere mensen met autisme ook dezelfde problemen hebben. Er zijn genoeg mensen met autisme die goed kunnen autorijden als ze rekening houden met hun manier van informatie verwerken. Er zijn ook speciale rijscholen (pas wel op, want sommige rijinstructeurs beweren kennis van autisme te hebben, terwijl die te bagatelliseren is).

Het is alleen zo balen dat je moet betalen voor de keuringen. Als ik zie hoeveel mensen matig of zelfs slecht autorijden, denk ik dat iedereen gekeurd moet worden. De meeste mensen overschatten hun vaardigheden. Mensen met een diagnose zijn zich ten minste nog bewust van hun beperkingen en kunnen daar dan op inspelen.

Wat is jouw ervaring met autorijden?

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: