Gegenereerd door All in One SEO v4.9.10, dit is een llms.txt bestand, gebruikt door LLMs om de site te indexeren.

# Alles op een rijtje... schrijven

Leven op het autismespectrum

## Sitemaps

- [XML Sitemap](https://mandyverleijsdonk.nl/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website.

## Berichten

- [Nieuw: kinderwensreflectie.nl](https://mandyverleijsdonk.nl/nieuw-kinderwensreflectie-nl/) - Ik wil in mijn blogs ruimte bieden aan alles wat er komt kijken bij een kinderwens voor mij. Hopelijk krijg jij daardoor ook die ruimte. Onderaan de blogs vind je tips, reminders, vragen en/of opdrachten waarmee je zelf aan de slag kunt gaan, als je die behoefte hebt.
- [Kleine lichtjes in het heelal](https://mandyverleijsdonk.nl/kleine-lichtjes-in-het-heelal/) - Auteur: Sara Seager `Kleine lichtjes in het heelal van Sara Seager is het openhartige verhaal van een moeder en briljant wetenschapper met autisme, die op jonge leeftijd haar man verliest. Kleine lichtjes in het heelal van Sara Seager is het openhartige verhaal van een moeder en briljant wetenschapper met autisme. Sara Seager heeft altijd van de
- [Waarom bellen lastig kan zijn en wat helpt](https://mandyverleijsdonk.nl/waarom-bellen-lastig-kan-zijn-en-wat-helpt/) - Waarom is bellen toch zo lastig voor veel mensen, waaronder veel mensen met autisme? Bij mij is bellen alles behalve vanzelfsprekend. Wat helpt?
- [7 vragen over naar school gaan en studeren met autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/studerenmetautisme/) - Na de basischool heb ik het vwo gedaan. Daarna heb ik in etappes psychologie gestudeerd. Wat hielp wel en wat niet bij het studeren met autisme?
- [De waarde van ervaringskennis  ](https://mandyverleijsdonk.nl/de-waarde-van-ervaringskennis/) - Wat is het verschil tussen ervaringen hebben en ervaringen inzetten voor anderen? Wanneer heb je levenservaring, ervaringskennis of ben je ervaringsdeskundige?
- [5 tips bij lastige gedachten ](https://mandyverleijsdonk.nl/5-tips-bij-lastige-gedachten/) - Veel ingewikkeldheden van autisme zijn niet zichtbaar. In mijn hoofd is het vaak heel gecompliceerd omdat ik alles in het leven niet vanzelfsprekend vind gaan. Piekeren, overdenken, rumineren, intrusies, wat-als-denken, zwart-wit-denken, ... = vermoeiend. Het zijn allemaal vervelende manieren van denken die niet echt helpend zijn. Hoe ziet dat er bij mij, met autisme en
- [Autisme en uiterlijke verzorging of beauty](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-en-uiterlijke-verzorging-of-beauty/) - Is er een verschil tussen uiterlijke verzorging bij mensen met en zonder autisme? Dat vroeg ik me af. Ik heb het dan echt over dingen die je extra kunt doen, voor het uiterlijk (beauty). Dus niet dingen die in de basis nodig zijn voor hygiëne en zelfzorg, zoals douchen en tandenpoetsen. Maar wel de dingen
- [Q&A over de diagnose autisme bij vrouwen](https://mandyverleijsdonk.nl/veelgestelde-vragen-over-de-autismediagnose/) - Ik krijg soms vragen over de diagnose autisme. Hier vind je mijn antwoorden, van een vrouw met autismeclassificatie, zodat jij er er hopelijk ook iets aan hebt.
- [De invloed van autisme op je leven](https://mandyverleijsdonk.nl/de-invloed-van-autisme-op-je-leven/) - Er zijn veel kenmerken van autisme, die ook nog eens per persoon verschillen en anders tot uiting komen. En omdat autisme zo breed is en in alle levensgebieden een rol speelt, heeft dat natuurlijk invloed op je leven. Die gevolgen zijn dan niet meer wat autisme zelf is, in de kern. Het gaat dan dus
- [10 tips bij openheid over persoonlijke ervaringen](https://mandyverleijsdonk.nl/10-tips-bij-openheid-over-persoonlijke-ervaringen/) - Wil jij ervaringen delen die persoonlijk en kwetsbaar zijn? Dan heb ik 10 tips voor deze openheid. Zelf blog ik alweer ruim tien jaar over autisme.
- [Moeite met executieve functies, het alledaagse  uitvoeren](https://mandyverleijsdonk.nl/moeitemetexecutievefunties/) - De executieve functies (EF) zijn een soort dirigent van je gedrag. Bij autisme, ADHD en OCD loopt de uitvoering door de dirigent soms achter. Psycholoog Annelies Spek omschrijft EF in haar boek 'Autismespectrum stoornissen bij volwassenen' als de hersenfuncties die je nodig hebt in situaties waarin eerder aangeleerde routines onvoldoende werken. Veel verschillende executieve functies
- [CZ Magazine over autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/cz-magazine-over-autisme/) - Wat tof dat CZ Magazine (tijdschrift van de zorgverzekeraar) aandacht besteedt aan autisme en wat leuk dat ze mij daarvoor interviewden. En ik ben helemaal blij met mijn knappe Josje op de foto! Autisme zit van binnen, maar is er wel. Het verdient aandacht en autisten krijgen daarna hopelijk meer begrip voor hun ervaringen. Dat
- [Introvert en autistisch zijn](https://mandyverleijsdonk.nl/introvert-en-autistisch/) - Tussen het publiek zitten en een praatje maken met anderen vind ik, introvert, vele malen enger dan op het podium staan voor een publiek. Bij de eerste situatie heb ik te veel mogelijkheden. Moet ik iets zeggen? Tegen wie? Wat? En na de vragen komen de angstige gedachten zoals dat ik vast niet uit mijn
- [Mijn autismekenmerken](https://mandyverleijsdonk.nl/autismekenmerken/) - Het blijft lastig om autisme concreet te maken. Ik heb al een algemene beschrijving van autisme gemaakt, maar hoe zit het bij mij zelf? Onderstaande is een opsomming van autismekenmerken en geen vloeiend verhaal om het overzichtelijk te houden. In de praktijk zijn er geen hokjes zoals bij een letterbak, maar hangt het ene natuurlijk
- [Vermijden vs grenzen aangeven](https://mandyverleijsdonk.nl/vermijden/) - Tot vanochtend heb ik gepiekerd of ik zou gaan sporten of naar een schrijfcafé zou gaan om 10:00. Fitness doe ik sinds kort iedere zondagochtend. Dat vind ik nog steeds spannend, maar het is wel bekend. Ik heb er een plaatje bij en weet dus wat ik kan verwachten en wat ik moet doen. De
- [Rust vinden bij veel stress](https://mandyverleijsdonk.nl/hoe-ga-je-van-stress-naar-rust/) - Vorig weekend heb ik een yogaweekend gedaan, midden in het bos. Vorig jaar was ik naar Marokko geweest, maar ik had zoveel stress dat ik bij thuiskomst maanden moesten herstellen. Dit jaar bleef ik dus lekker in Nederland. Dat was nog steeds spannend, maar het is goed bevallen. Yoga, heerlijk eten, lezen en wandelen. Weer
- [Stimming bij autisme is oké](https://mandyverleijsdonk.nl/stimming-toestaan-bij-jezelf/) - Tijdens een digitale groepscursus zit ik rusteloos achter mijn laptop. Ik wiebel met mijn voeten en tenen. Als ik geen beker in mijn hand heb, wrijf ik over mijn nagels. Of speel ik met een pen of met het witte draadje van de oortjes die ik in heb. Het zijn voorbeelden van stimming. Ik knipper
- [Autisme en het voorspellende brein, van Peter Vermeulen](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-en-het-voorspellende-brein-van-peter-vermeulen/) - Voor StoerleesVoer mocht ik het boek Autisme en het voorspellende brein recenseren. In dit boek onderzoekt Peter Vermeulen wat nieuwe inzichten over het brein betekenen voor mensen met autisme. De ontdekking van het hoe het brein werkt, werpt namelijk een nieuw licht op autisme. Het leidt tot de conclusie dat enkele van de gangbare interventies bij
- [Contact met buren op je eigen manier](https://mandyverleijsdonk.nl/sociaal-contact-met-buren-als-je-autistisch-bent/) - Ik kom uit een dorp en toen ik in 2009 in Tilburg ging wonen was dat voor mij een grote verandering. Ik zou een jaar wennen aan zelfstandig wonen voordat ik met mijn studie psychologie zou starten. In mijn eerste woning zat ik op een zolderverdieping en moest ik het toilet delen met de buren
- [Stemmingen, een blog over hypers en dipjes](https://mandyverleijsdonk.nl/omgaan-met-stemmingswisselingen/) - Een stemming zie ik als een grondtoon voor mijn gedrag, gedachten en gevoelens. Vaael ik me neutraal. Soms heb ik een dip of een hyper.
- [Het is tijd voor iets anders..](https://mandyverleijsdonk.nl/het-is-tijd-voor-iets-anders/) - ik ga na tien jaar stoppen met het delen van ervaringskennis. Het is tijd om dit jasje af te doen. Voor mijn gevoel heb ik die ruimte nodig voor andere dingen.
- [Veranderingen en ik gaan niet goed samen](https://mandyverleijsdonk.nl/veranderingen-en-ik-gaan-niet-goed-samen/) - Bij veranderingen en bijzondere of nieuwe situaties komen nogal wat competenties kijken die ik niet genoeg heb, zoals aanpassingsvermogen, besluitvaardigheid, flexibiliteit, een praktische instelling, stabiliteit en stressbestendigheid. Een competentie is het vermogen om een taak uit te voeren tot een gewenste resultaat en onder verschillende omstandigheden. Bij een kleine of grote verandering, hoe positief ook, kom ik
- [Vertellen dat je autistisch bent, hoe en waarom?](https://mandyverleijsdonk.nl/vertellen-dat-je-autistisch-bent-hoe-en-waarom/) - Wanneer en hoe zeg je dat je autistisch bent of autisme hebt? Het is niet eenvoudig, omdat autisme iets heel persoonlijks is en je niet weet hoe anderen erop reageren. Je zou jezelf ten eerste kunnen afvragen of en waarom je het wil benoemen, wat je ermee hoopt te bereiken. Zodat je een eigen motivatie hebt
- [Iets doen als je er zelf klaar voor bent](https://mandyverleijsdonk.nl/als-je-er-zelf-klaar-voor-bent/) - Iets pas doen, als je er zelf klaar voor bent, kan veel onnodige strijd schelen is mijn ervaring. Wat voor mij één van de belangrijkste inzichten is geweest na het krijgen van autismeclassificatie en -diagnose, is dat de norm vaak niet passend is voor mij. Als ik daar wel aan probeer te voldoen, krijg ik
- [Danstherapie, van 'freeze' naar 'dance'](https://mandyverleijsdonk.nl/dansen/) - Als kind, dansten ik en mijn zusje wanneer mijn vader muziek maakte. Bijvoorbeeld als we al in bed lagen met het dekbed als jurk. Of in de huiskamer waarbij we bevroren in een bepaalde move als de muziek even stopte omdat mijn vader muzieknoten opschreef. Dat was een positieve freeze. Als de muziek weer klonk, mochten we
- [Handicap zeg ik niet, zei ik tegen de journalist](https://mandyverleijsdonk.nl/handicap-associeer-ik-niet-met-autisme/) - Deel 1 van een tweeluik Een journalist schrijft dat ik vanwege een handicap een uitkering krijg. Dit klopt op twee manieren niet voor mij. Gelukkig vraagt ze heel netjes: 'Overigens schrijf ik 'handicap' maar ik weet niet zeker of ik dat juist formuleer, dus aanvulling/aanpassing altijd welkom.' Het eerste dat niet klopt: handicap Ik zeg
- [Mijn identiteit als vrouw met autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/mijn-identiteit-als-vrouw-met-autisme/) - Allemaal hebben we een identiteit en persoonlijkheid. De binnenkant die jou jou maakt. Hoe zit dat als je ook autistisch bent of autisme hebt? Valt je identiteit daarmee samen? In deze blog beschrijf ik hoe ik het ervaar en hoe deze zelfkennis me helpt in de praktijk. Mijn rollen Terug naar het begin, naar mijn
- [Shutdown of meltdown, na een 'te veel'](https://mandyverleijsdonk.nl/shutdown-of-meltdown/) - Autisme is zo breed, dat er voor mijn gevoel soms geen einde komt aan alle termen die er bij horen. Zolang ze een functie hebben, is dat ook goed natuurlijk. Dan kun je iets benoemen en erkennen voor jezelf. Vervolgens kun je andermans ervaringen erover lezen en kun je voor jezelf leren hoe ermee om
- [Mijn ervaring met lezingen geven](https://mandyverleijsdonk.nl/mijn-ervaring-met-lezingen-geven/) - Vanuit eigen ervaring en opgestapelde kennis spreek ik al een aantal jaren over mijn leven met autisme en neurodiversiteit. Daarbij ga ik in op het krijgen van de diagnose, de kenmerken van autisme, hoe ik omga met autisme en wat de invloed ervan is op mijn leven. Dat kan in combinatie met (eerdere) psychische problemen
- [Met ervaringskennis een brug slaan](https://mandyverleijsdonk.nl/met-ervaringskennis-een-brug-slaan/) - Een hele lange periode heb ik me eenzaam gevoeld. Ik zag niemand zoals mij.. Toen ik op de middelbare school zat leefde ik vanuit het idee dat je normaal moest zijn en dat er een goed en fout was. Dat was, onbewust, mijn referentiekader. Het uitte zich in me dwangmatig gedragen naar gemiddeldes en normen,
- [Autisme hangt niet af van 'heb' of 'ben'](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-hangt-niet-af-van-heb-of-ben/) - Ik heb autisme/asperger/klassiek autisme/pdd-nos. Ik heb een autismespectrum stoornis/beperking/handicap. Mijn brein werkt anders dan bij neurotypicals. Ik ben autistisch/autist/anders/een aspie. Het is maar net hoe je het bekijkt Als je een autismediagnose hebt gekregen, vorm je op een gegeven moment je eigen zinnetje. Het is persoonlijk wat voor jou werkt of goed voelt. Het hangt
- [De functie van routines en rituelen bij autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/waarom-al-die-routines/) - Routines en rituelen zijn vaak zo gewoon dat je je er niet bewust van ben. Heb ik ze nou wel of niet? Een routine is een standaardvolgorde van hoe een (deel van de) dag verloopt. Het gaat om 'wanneer' je iets doet; op een bepaalde tijd of in een bepaalde volgorde. Denk aan een avondritueel
- [Ik voel wat jij niet ziet, maar het is er wel](https://mandyverleijsdonk.nl/ik-voel-ik-merk/) - Ik voel ik merk wat jij niet ziet, maar het is er wel.. het heet autisme. Autisme omschrijf ik als een een optelsom van veel lastige en mooie kenmerken door een andere manier van informatieverwerking. Dit heeft veel invloed op de ontwikkeling, op alle levensgebieden en dat levenslang. 'Autisme' zelf is een concept en niet
- [Mijn dagplanning maken, een taak op zich](https://mandyverleijsdonk.nl/mijn-dagplanning-en-wat-er-van-terecht-komt/) - Plannen gaat via een systeem dat ik per jaar weer opnieuw afstem op wat nodig is voor me om me goed te voelen en goed te kunnen functioneren. Het komt er nu op neer dat ik op basis van allerlei to-do-lijsten een dagplanning maak. Per lijst heb ik een overzicht wat er per levensgebied gebeuren
- [Waarom ik voorzichtig ben met tips geven](https://mandyverleijsdonk.nl/waarom-ik-voorzichtig-ben-met-tips-geven/) - Ontelbare goedbedoelde ´wijze raad´ heb ik gekregen voor mijn psychische worstelingen. Ik zelf ben voorzichtig met tips geven.
- [Als emoties met vertraging komen en je niet gezien wordt](https://mandyverleijsdonk.nl/als-emoties-met-vertraging-komen-en-je-niet-gezien-wordt/) - Vergelijk eens de situatie dat jij tegen iemand zegt dat jij heel erg moest huilen laatst, met de situatie dat je daadwerkelijk huilt en dat mensen je tranen zien. Dat laatste raakt mensen direct. Dat effect is minder als je achteraf je analyse over je emoties of probleem deelt. Net als boos zijn op iemand
- [Verlieservaringen doordat je leven anders liep dan gewenst](https://mandyverleijsdonk.nl/verlies-door-psychische-problemen/) - Rouw speelt niet alleen bij afscheid nemen van mensen en dieren, maar ook als verwachtingen niet uitkomen. In deze blog vertel ik meer over levend verlies.
- [Meeleven bij autisme, ach germ](https://mandyverleijsdonk.nl/meeleven-bij-autisme/) - Meeleven kan ik. 'Zo zielig' denk ik wekelijks als ik het hok van Muffin verschoon en zijn nestje moet weggooien. Die kleine dwerghamster heeft zo hard gewerkt om het wc-papier in stukjes te bijten. Ik stel mezelf gerust met dat Muffin straks weer dolblij wordt van de nieuwe wc-papiertjes en zich daarna even niet hoeft
- [Sociale situaties leuker en laagdrempeliger maken](https://mandyverleijsdonk.nl/sociale-situaties-leuker-maken/) - Er zijn sociale situaties die ik vroeger vermeed omdat ik ze verschrikkelijk moeilijk of eng vond of gewoon echt NIET leuk, die tegenwoordig wel oké zijn en soms zelfs leuk. Denk aan spelletjes spelen, koffie drinken met een buurvrouw of een gesprekje hebben op kantoor met een collega. WhatsGebeurd?! Waarom sociale situaties niet leuk waren
- [Uitgaan als autist](https://mandyverleijsdonk.nl/uitgaan-als-autist/) - Afgelopen zaterdag was ik in de 013 in Tilburg, bij De nacht staat op. Lekker dansen, voor mij niet vanzelfsprekend. Veel activiteiten die voor de meesten ‘gewoon leuk’ zijn, zijn dat niet voor mensen met een psychische kwetsbaarheid of met een andere neurodiversiteit. Zo kan uitgaan als autist een grote uitdaging zijn. Ik ben die
- [Van therapie naar therapie, mijn lange reis](https://mandyverleijsdonk.nl/welke-therapie-heb-je-gehad/) - Bij deze neem ik je mee op reis door mijn therapiegeschiedenis. Het laat zien dat het allemaal niet zo eenvoudig is in de GGz en dat een bepaalde therapie nooit de oplossing voor 'alles' is. Pas laat hulp zoeken Vanaf 2000 zat ik slecht in mijn vel, was ik vaak bang en ontwikkelde ik steeds
- [Omgaan met de twijfel of je autismediagnose wel echt klopt](https://mandyverleijsdonk.nl/de-angst-dat-je-autismediagnose-niet-klopt-en-hoe-mijn-twijfel-weg-ging/) - Als je overweegt om je te laten onderzoek op autisme, als je een diagnosetraject ingaat of als je de diagnose net hebt, kan je er erg onzeker over zijn. Misschien ben je bang dat je autismediagnose niet klopt?
- [Schade door nabetaling Wajong](https://mandyverleijsdonk.nl/schade-door-nabetaling-wajong/) - Een jaar geleden won ik na vijf jaar strijd en schade mijn rechtszaak van het UWV en kwam ik terug in de Wajong (oude Wajong, aangevraagd voor 2010). Mijn advocaat is er nog maanden mee bezig geweest om het UWV zover te krijgen dat ik mijn geld kreeg en ondertussen had de gemeente mijn bijstand
- [Viva over mijn eetregels](https://mandyverleijsdonk.nl/viva-over-mijn-eetregels/) - Een klein interview met Viva (bestaat niet meer) over een onderdeel van mijn dwangmatigheden. Zeker met eten heb ik veel regels die me nogal eens beperken kunnen. Zo mag ik niet twee keer hetzelfde op een dag eten. Lees het artikel uit de Viva hieronder
- [Mijn puppywolk was niet roze, maar zwart](https://mandyverleijsdonk.nl/puppywolk/) - Op een dag bedacht ik me dat ik het thuis leuker moest hebben, omdat ik veel thuis was en omdat ik soms eenzaam was als single. Daarom besloot ik een hondje te nemen. Ik ging boeken lezen, voor- en nadelen bedenken, maar koos uiteindelijk op mijn gevoel dat ik een pup wilde. Geen oudere hond met eventuele
- [Als je niet mag rouwen van jezelf](https://mandyverleijsdonk.nl/als-je-niet-mag-rouwen-van-jezelf/) - Gisteren was ik was ik bij een thema-bijeenkomst van FAMEUS over rouwen. Ik ging vooral mee om te luisteren naar het verhaal van mijn collega die de bijeenkomst zou geven. Zij heeft haar zoontje en man aan ziekte verloren, dus dat is heftig. We waren met een klein (coronaproof) groepje. Iedereen mocht meepraten naar eigen
- [Ik dacht aan suicide toen ik niet wist van autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/ik-dacht-aan-suicide-toen-ik-niet-wist-van-autisme/) - Ik was suïcidaal als tiener en twintiger. In deze blog vertel ik daarover en heb ik tips voor als je niet meer wil leven of een einde aan je leven wil maken.
- [Positief denken; niet op commando maar authentiek](https://mandyverleijsdonk.nl/authentiek-positief-denken/) - In december word ik soms een beetje nostalgisch en overdenk ik het afgelopen jaar. Maar dan kijk ik ook vooruit naar het nieuwe jaar. Mijn leven met autisme is vaak een strijd en geen feestje.. maar toch is mijn leven ieder jaar na de diagnose een beetje fijner geworden. Wat voor mij altijd belangrijk is,
- [Autismekracht, jouw gids naar balans als vrouw met autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/autismekracht-jouw-gids-naar-balans-als-vrouw-met-autisme/) - Auteur: Céline Mollink ´De ultieme gids voor vrouwen met autisme. Met haar unieke combinatie van ervaring en kennis helpt Céline Mollink je op weg naar meer balans, kracht en zelfvertrouwen in je leven. Autisme bij vrouwen wordt vaak niet of pas laat herkend, schrijft Céline Mollink in AutismeKRACHT. Wat is het effect van zo'n late autismediagnose?
- [Naar een bruiloft met autisme: zo bereid je je goed voor](https://mandyverleijsdonk.nl/naar-een-bruiloft-met-autisme/) - ThePerfectWedding.nl heeft een blog geschreven zodat je een beeld krijgt van een bruiloft. Hieronder delen ze een aantal tips om je goed voor te bereiden.
- [Gewone mensen, het transgalactische autistenhandboek](https://mandyverleijsdonk.nl/gewone-mensen-het-transgalactische-autistenhandboek/) - Auteur: Clara Törnvall "Dit is een boek over neurotypische mensen. Zo worden mensen genoemd die neurotypisch zijn, en geen autisme of AD(H)D hebben. Ze zijn niet altijd gemakkelijk te begrijpen. Hun wereld is vreemd, maar ze beschouwen zichzelf zelden als afwijkend. Dit boek helpt om die gewone mensen beter te leren begrijpen. Dit boek is een
- [Sterre's Stof, om samen over na te denken](https://mandyverleijsdonk.nl/sterres-stof-om-samen-over-na-te-denken/) - Auteur: Marije Pietersma en Greet Walgraeve "Sterre's Stof is een fantasievol avonturenboek voor kinderen met een bijzonder brein en hun ouders/verzorgers. Sterre en haar opa wonen in een huisje op een klein eilandwaar de ster van mama hoog boven schijnt. Op een dag raakt Sterre haar stofje kwijt en gaat ze met opa op pad om
- [Autisme op de agenda](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-op-de-agenda/) - In januari heeft de Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) de campagne Autisme op de Agenda gelanceerd. NVA-directeur Caroline Verkerk reikte het eerste exemplaar ‘Autisme op de Agenda’ uit aan Tweede kamerlid Lisa Westerveld van GL-PvdA. Het is belangrijk dat autisme aandacht krijgt, want er zijn nog genoeg verbeterpunten voor een inclusieve samenleving. Interview over psycho-educatie
- [Oude dame met autisme, een levensverhaal](https://mandyverleijsdonk.nl/oude-dame-met-autisme-een-openhartig-levensverhaal/) - 'Oude dame met autisme' is geschreven door Marjolijn Schreiver. Zij kreeg op haar 65e de diagnose autisme en deelt haar levensverhaal. Wat vond ik van het boek?
- [Ik ga op vakantie en neem mee: autisme ](https://mandyverleijsdonk.nl/ik-ga-op-vakantie-en-neem-mee-autisme/) - Autisme speelt op alle levensgebieden een kleine of grote rol, dus ook met uitjes en op vakantie wat volgens sommigen alleen maar leuk en makkelijk moet zijn. I wish it was.. Wat is mijn ervaring met op vakantie gaan als je autistisch bent? Autisme is er namelijk als het goed met me gaat. Ik vertel
- [Omgaan met de reactie 'dat heb ik ook'](https://mandyverleijsdonk.nl/omgaan-met-de-reactie-dat-heb-ik-ook/) - Toen ik mijn autismediagnose net had, vond ik het vervelend als iemand een opmerking maakte zoals ‘dat heb ik ook’ wanneer ik vertelde over autisme. Juist omdat ik nog zo zoekend en onzeker was over mijn autisme, raakte me dat. Ik moest nog de herkenning en erkenning vinden voor mezelf (die ik 27 jaar had
- [Te veel tegelijk aan de hand](https://mandyverleijsdonk.nl/te-veel-tegelijk/) - Pff, zucht.. Soms komt er te veel tegelijk op je pad. Iets wat heel menselijk is, maar als je al niet goed tegen veranderingen kan en beperkte copingsvaardigheden hebt, dan kan het je erg ontregelen. Bij mij is het een terugkerend thema in mijn leven. Kleine (en grote) dingen stapelen maar op omdat ik niet
- [Overbelast of is er iets anders aan de hand?](https://mandyverleijsdonk.nl/overbelast-of-is-er-iets-anders-aan-de-hand/) - Eerder schreef ik over dat ik me had ziek gemeld op mijn werk omdat ik overbelast was. Dat duurde 1,5 week. Daarna had ik 2 weken vakantie. Toen had ik dus meer vrije tijd en tijd om eens echt te ont-spannen. Het weer zat echter niet mee en ik miste de zon. Ik kon ook
- [De belemmering van onderschatting en overschatting bij autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/onderschatting-bij-autisme/) - In deze blog vertel ik je meer over onderschatting en overschatting bij autisme. Wat is dat, wat voor gevolgen kan het hebben en wat kunnen we eraan doen?
- [10 tips bij een vermoeden van autisme en de zoektocht daarna](https://mandyverleijsdonk.nl/10-tips-bij-een-vermoeden-van-autisme/) - Een vermoeden van autisme nodigt uit tot zelfonderzoek. Zelfkennis kan je helpen, maar je kan ook verdwalen in alle informatie. Daarom heb ik tips voor je.
- [Is Josje een elfje?](https://mandyverleijsdonk.nl/is-josje-een-elfje/) - Tijdens een wandeling kwamen we een elfenbankje tegen! Het elfenbankje is een paddenstoel die groeit op boomstronken. Het groeit dakpansgewijs in groepjes met een plat oppervlak. Daardoor lijken het, met een beetje fantasie, stoeltjes voor hele kleine wezentjes zoals elfjes. Deze wezentjes worden meestal zo gekenmerkt: Ze zijn klein, hebben puntige oren en zijn vaak onzichtbaar.
- [Waarom begroeten en jezelf voorstellen  niet bij iedereen vanzelf gaan](https://mandyverleijsdonk.nl/begroeten-en-jezelf-voorstellen-lastig/) - Veel dingen in het dagelijks leven en sociale situaties zijn voor mensen met autisme niet vanzelfsprekend, zo ook wat iemand begroeten betreft en jezelf voorstellen. In deze blog vertel ik je hoe het voor mij is en heb ik tips voor degenen die er ook moeite mee hebben. Ik zelf ben meestal afwachtend bij begroetingen.
- [De Viersprong, mijn opname in 2008](https://mandyverleijsdonk.nl/de-viersprong-mijn-opname-in-2008/) - Ga naar Deel 1 van het tweeluik: opname Kliniek voor Gedragstherapie Toen ik 20 jaar was ben ik bijna een jaar opgenomen geweest in De Viersprong in Halsteren; een psychotherapeutische ggz-instelling gespecialiseerd in persoonlijkheidsstoornissen. Dat was dus nog voor ik zelf wist van autisme en voordat hulpverleners het zagen. Daarom ging het niet helemaal goed
- [De impact van een late diagnose neurodiversiteit bij vrouwen](https://mandyverleijsdonk.nl/de-impact-van-een-late-diagnose-neurodiversiteit-bij-vrouwen/) - Een doorlopend proces van acceptatie en omgaan met autism `Neurodiverse vrouwen worden vaak later gediagnosticeerd dan mannen. Zo ook Mandy Verleijsdonk (36), die op haar 27e werd gediagnosticeerd met autisme. In de jaren daarvoor kampte zij al met psychische klachten zoals een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis en een stemmings- en dwangstoornis, wat uiteindelijk bleek voort te komen
- [Woorden vinden](https://mandyverleijsdonk.nl/woorden-vinden/) - Toen ik jong wasvond ik de woordennietom te zeggen hoe ik dachtof om te weten en daarnate delen wat ik voelde. Toen ik wat ouder werdvond en verzamelde iksteeds meer woordenom te schrijvenin mijn dagboek,met slotje. Nu kan ikgelukkigspreken en zo delen,zodat ik samen kommet anderen.Dat is helen.
- [Kwispellezen, voorlezen voor een hond](https://mandyverleijsdonk.nl/kwispellezen-voorlezen-voor-een-hond/) - In Tilburg kunnen kindjes die op school moeite hebben met lezen voorlezen aan een hulphond; kwispellezen wordt het genoemd. Kinderen in de klas (of de juf of meester) oordelen soms, bewust of onbewust en dat is natuurlijk niet goed voor het zelfvertrouwen van een kind. Helemaal niet als dat kind al onzeker is of moeite heeft met
- [Autorijden en autisme, kan dat?](https://mandyverleijsdonk.nl/kan-jij-autorijden-ondanks-autisme/) - 'Wacht, ik zet even mijn helm op,' grapt mijn vader als ik de motor start om te gaan autorijden. Hij zit naast mij. Papa mag dit grapje maken. Hij is ook een van de weinigen die naast me mag zitten als ik auto rijd. Hij steunt waar nodig, maar laat mij wel de controle behouden.
- [Van overleven naar leven](https://mandyverleijsdonk.nl/van-overleven-naar-leven/) - Mijn leven stond lange tijd stil voor mijn gevoel. Ik was al jong overspannen en dat resulteerde in een jarenlange depressie. De laatste jaren is dat gelukkig niet meer zo. Wat zorgde ervoor dat het eerst wel neerkwam op 'overleven' en wat zorgt er nu voor dat ik wel 'leef'? De weg naar overleven De
- [Verder gekomen dan ooit gedacht ](https://mandyverleijsdonk.nl/verder-gekomen-dan-ooit-gedacht/) - Dit jaar (2022) was ik voor het eerst in mij leven op Roadburn Festival in Tilburg. Ik stond daar aan de bar op mijn bestelde drankjes te wachten toen ik vanuit mijn ooghoek iemand zag zwaaien. Ik keek opzij en zag iemand uit een ander tijdperk, van de periode van mijn klinische opname. We kletsten
- [Q&A over dwangmatigheid en OCD bij autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/qa-over-dwangmatigheid-en-ocd-bij-autisme/) - Mensen stellen mij wel eens vragen over de diagnose autisme in combinatie met dwangmatigheid. Hieronder mijn antwoorden.
- [Lifehacks voor vrouwen met autisme 2](https://mandyverleijsdonk.nl/lifehacks-voor-vrouwen-met-autisme-2/) - Auteur: Els Blijd-Hoogewys "Dit boek is onderdeel van een tweeluik. Het behandelt verschillende aspecten van het leven van vrouwen met autisme. Beide delen zijn onafhankelijk van elkaar te lezen en omvatten een breed scala aan onderwerpen, waarover autistische vrouwen hebben aangegeven graag te willen lezen: van jong tot oud, studeren tot werken, seksualiteit tot genderidentiteit, alleenstaand
- [Lifehacks voor vrouwen met autisme 1](https://mandyverleijsdonk.nl/lifehacks-voor-vrouwen-met-autisme-1/) - Auteur: Els Blijd-Hoogewys "Dit boek is onderdeel van een tweeluik. Het behandelt verschillende aspecten van het leven van vrouwen met autisme. Beide delen zijn onafhankelijk van elkaar te lezen en omvatten een breed scala aan onderwerpen, waarover autistische vrouwen hebben aangegeven graag te willen lezen: van jong tot oud, studeren tot werken, seksualiteit tot genderidentiteit, alleenstaand
- [Negatieve reacties online, wat ermee doen?](https://mandyverleijsdonk.nl/omgaan-met-negatieve-reacties/) - Ik doe veel online. Zo blog ik al jaren en vlog ik sinds kort. Ik heb een profiel op Facebook, Twitter, LinkedIn en Instagram. Bovendien praat ik niet over koetjes of kalfjes, maar stel ik me kwetsbaar op en ben ik erg open. Onder andere over mijn persoonlijke leven met autisme. Op alles wat openbaar
- [Op tijd ziekmelden en erger voorkomen](https://mandyverleijsdonk.nl/met-op-tijd-ziekmelden-erger-voorkomen/) - Het was negen uur 's avonds toen ik met mijn begeleidster aan het bellen was. Ik moest spuien en huilen. Met andere woorden: de emoties zaten hoog. En omdat dit al een paar weken de constante was, in plaats van een komen en gaan, adviseerde mijn begeleidster me het volgende: me ziekmelden op mijn werk.
- [Kenmerken van autisme per levensgebied](https://mandyverleijsdonk.nl/kenmerken-van-autisme/) - Welke kenmerken van autisme heb jij? Het kan fijn zijn om je autisme concreter te maken, zodat je weet wat het voor jou in de praktijk inhoudt. Dan heb je meer zelfkennis en kun je beter rekening houden met jezelf. Door autisme te verwoorden kun je ook beter uitleggen aan anderen wat het betekent. En
- [Accepteren van een autismediagnose](https://mandyverleijsdonk.nl/hoe-accepteer-je-de-diagnose/) - Je leven kan behoorlijk op zijn kop staan na een verkregen diagnose in het autismespectrum, ook al ben je gewoon dezelfde persoon gebleven. Het kan confronterend zijn, maar ook een opluchting. Verwerking en accepteren van een diagnose is geen concrete taak, maar kost wel energie en tijd. Daarom is het toch fijn om dat acceptatieproces
- [Ik ben autastisch van  Toeps en Walraven](https://mandyverleijsdonk.nl/ik-ben-autastisch-van-toeps-en-walraven/) - Ik ben autastisch! is de kinderversie van bestseller Maar je ziet er helemaal niet autistisch uit. In dezelfde serie verscheen ook al Druks van Francien Regelink over ADHD. En binnenkort verschijnen Gevalletje borderline en Een steekje los over het hebben van een angststoornis. Boeken met belangrijke thema's dus! Ik ben autastisch! voor kinderen vanaf acht
- [Een eenmanszaak is geboren!](https://mandyverleijsdonk.nl/een-eenmanszaak-is-geboren/) - In mei 2022 heb ik me geschreven bij de KVK in Den Bosch. Vooraf had ik me online aangemeld en wat vragen beantwoord. Op het kantoor zelf was het daarom niet veel werk meer. We hebben samen het formulier doorgelopen. Verder moesten er SBI-codes aan worden toegevoegd (wist niet dat die bestonden). Daarna kon ik tekenen en de Een eenmanszaak is geboren, ik ga als zzp-er lezingen geven over autisme bij vrouwen.
- [Veerkracht en herstel](https://mandyverleijsdonk.nl/veerkracht-en-herstel/) - Bij herstel hoort veerkracht. Veerkracht is voor mij dat je leert van tegenslag. Dat je niet ontkent wat er gebeurd is, maar opstaat en verder gaat. Ik heb veel ellende meegemaakt door onder andere zelfmoordpogingen, buitengesloten worden en klinische opnames maar ik zeg altijd, als is het huilend: ik ben een ervaring rijker. Er is
- [Erkennen wat je kunt](https://mandyverleijsdonk.nl/erkennen-wat-je-kunt/) - De eerste blog van 2021 gaat over erkennen. Ik me het afgelopen corona-jaar gelukkig goed kunnen vermaken thuis. Thuiswerken is juist beter voor mij, omdat het de prikkels van kantoor scheelt. Verder ben ik begonnen met het recenseren van boeken dus dat is ook een mooie bezigheid. Een paar keer gaf ik een digitale gastles;
- [Om duidelijkheid vragen lukte me niet](https://mandyverleijsdonk.nl/om-duidelijkheid-vragen-lukte-me-niet/) - Soms kijk ik, met de kennis van nu, terug naar vroeger. Dan kan ik het verleden vaak beter plaatsen. Nu weet ik bijvoorbeeld hoe belangrijk het voor mij is om om duidelijkheid te kunnen vragen. maar ik ben opgegroeid zonder dat ik of mijn ouders wisten van mijn autisme. Dat heeft onnodige problemen gegeven. Dat
- [Daten is niet-weten](https://mandyverleijsdonk.nl/daten-is-niet-weten/) - Daten vind ik lastig. Net als iets niet-weten. En laat die twee nou altijd samengaan, vooral in het begin.. Het is accepteren/verdragen van alle onduidelijkheid en onzekerheid. Het is zoeken en niet te ver vooruitkijken, maar met een hoger doel: liefde vinden. Ondertussen leer ik veel over mezelf. Daten is elkaar leren kennen Hoe korter ik iemand ken,
- [Waarom ruimte extra belangrijk is bij autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/waarom-ruimte-in-mijn-hoofd-en-agenda-belangrijk-zijn/) - Toen ik op de middelbare school zat, kon ik niet goed rust nemen door een hyperfocus op nuttig willen zijn. Ook in de jaren daarna, die vooral in het teken stonden van therapie, kon ik niet goed ontspannen. Mijn dagen waren dichtgetimmerd met moetjes, zonder lucht en ruimte. Thuis hield mijn perfectionisme me in de Voor mij zijn er verschillende ruimte zoals ruimte in mijn agenda en in mijn hoofd. Deze helpen mij om met autisme te leven.
- [Liefdesrelatie met een lotgenoot of niet?](https://mandyverleijsdonk.nl/liefdesrelatie-met-een-lotgenoot-of-niet/) - Als je autistisch bent, kun je zowel daten of een liefdesrelatie hebben met iemand die ‘normaal’ of neurotypisch is alsook met iemand die net als jij autistisch is. Het kan ook nog zo zijn dat iemand ook op het autismespectrum zit, zonder dit te weten. En het kan nog zo zijn dat iemand niet autistisch
- [Daten met checklist 2.0](https://mandyverleijsdonk.nl/daten-met-checklist-2-0/) - Met lijstjes krijg ik enigszins overzicht over al mijn gedachten. Ik ben een detaildenker en associeer maar door. Er is geen beginnen en geen eind aan mijn gedachten. Of het nu gaat over het huishouden, een hobby, werk, zelfzorg of sociaal contact. Geen enkel levensdomein redt het bij mij zonder overzicht op papier. Zo ook
- [Mijn herstelverhaal](https://mandyverleijsdonk.nl/mijn-herstelverhaal/) - Dit is het vervolg op mijn levensverhaal. Er is de laatste jaren meer ruimte voor positiviteit in mijn leven. Op mijn eenendertigste heb ik een hartje laten tatoeëren op mijn enkel, omdat ik eindelijk liefde voor mezelf kon voelen. De bovenkant is een blaadje en de v van veganisme, omdat ik ook de dingen niet
- [Ongewild aangeraakt worden](https://mandyverleijsdonk.nl/aangeraakt-worden-ongewild-en-onverwacht/) - Trigger warning: deze blog gaat over seksueel grensoverschrijdend gedrag. Niet lang geleden stond ik op de dansvloer te dansen met een vage kennis toen hij ineens beide handen in mijn broek schoof en mijn billen aanraakte. Ik zag dat totaal niet aankomen, dat aangeraakt worden. Ik had er niet direct gevoelens bij of gedachten over,
- [Tips voor journalisten over omgaan met (kwetsbare) mensen](https://mandyverleijsdonk.nl/tips-voor-journalisten-over-omgaan-met-kwetsbare-mensen/) - Deel 2 van een tweeluik Deel 1: Handicap zeg ik niet, zei ik tegen de journalist Er was dus meer aan de hand dan mij bestempelen met 'beperking' terwijl ik om iets anders vroeg. Zo werd ik slecht geïnformeerd en bleek het artikel met mijn citaat ineens online te staan zonder dat ik wist dat
- [Huizenoppas zijn als vakantie](https://mandyverleijsdonk.nl/huizenoppas-zijn/) - Soms vind ik het fijn om in een andere omgeving te zijn (het rijmt nog ook). Nu ben ik huizenoppas voor twee poezen in Den Bosch. Dat is niet zo spectaculair als een zelf geboekte vakantie naar de zon, maar ik ben er toch even tussenuit en ik vind het leuk om voor diertjes te
- [Wat doen als je ergens tegenop ziet?](https://mandyverleijsdonk.nl/wat-doen-als-je-ergens-tegenop-ziet/) - Zie je wel eens ergens (heel erg) tegenop? Ik in ieder geval wel, alhoewel het niet meer zo vaak is als vroeger het geval was. Het is het gevoel van 'geen zin hebben in' wat op de planning staat. Wat er bij mij dan gebeurt is veel getwijfel over of ik toch moet gaan of
- [Onzekerheid erkennen en ermee omgaan](https://mandyverleijsdonk.nl/hoe-ga-je-om-met-onzekerheid/) - Van deze vraag in mijn mailbox word ik onzeker, want gaat het hier om het gevoel ‘onzekerheid’. Of om onzekerheid die aan iets is gekoppeld, bijvoorbeeld of je wel of niet autistisch bent? Of wil de persoon antwoord op beide? Ik kan het niet vragen, want het e-mailadres geeft een foutmelding. Dat betekent dat ik
- [Mezelf blijven bij het UWV](https://mandyverleijsdonk.nl/mezelf-blijven-bij-het-uwv/) - Hellup! Mezelf blijven en laten zien is spannend. Op LinkedIn volgt een man mij. Een man die werkt bij het UWV. Die man reageert op een blog van mij. Die reactie is positief. Alarm! Alles wat met het UWV te maken heeft, roept bij mij een gevoel van angst en machteloosheid op. Dat zit zo
- [Prikkels in balans, fysieke en mentale](https://mandyverleijsdonk.nl/prikkels-in-balans/) - Er zijn verschillende soorten prikkels en ook nog in verschillende hoeveelheden. En dan verschilt het nog per persoon welke prikkels fijn zijn, en welke niet of minder. Net als dat het individueel verschilt hoeveel prikkels je kunt verwerken. Het is dus een hele uitdaging om van jezelf te weten hoe het precies zit in de
- [Uitspraak Wajong-rechtszaak tegen UWV](https://mandyverleijsdonk.nl/uitspraak-wajong-rechtszaak/) - Eindelijk uitspraak! Maar eerst even terug naar het begin, omdat mensen me soms vragen naar het gehele proces. Toen ik 19 was, werd ik opgenomen. Eerst een half jaar voor een dwangstoornis en daarna bijna een jaar voor een persoonlijkheidsstoornis. Omdat ik niet kon werken en nog nooit gewerkt had door ziekte, kwam ik in
- [Rechtvaardigheid graag!](https://mandyverleijsdonk.nl/een-extra-portie-rechtvaardigheid-graag/) - Toen ik met een vriend in Marokko was, kwam er een wat oudere man op ons af toen we op weg waren van het strand naar het hotel. Hij kende ons zogenaamd van het hotel, want werkte daar. Een waterval aan woorden volgde over zijn vrouw, vrijdag-couscous-dag en dat tijdens de ramadan bijna alle winkels
- [Classificatie versus diagnose](https://mandyverleijsdonk.nl/classificatie-versus-diagnose/) - De term 'hokje', 'etiket' of 'label' gebruik ik niet snel. Ik zeg meestal een 'diagnose autisme', maar ASS (autisme spectrum stoornis) is eigenlijk een 'classificatie'. Wat is het verschil? Met de DSM kan je classificeren De DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) is een internationaal classificatiesysteem, maar niet een diagnostisch handboek. In dit
- [Energie slurpend hoor, dat autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/energie-slurpend-hoor-dat-autisme/) - Veel mensen, wel of niet autistisch, kampen met vermoeidheid en weinig energie. Ik ken deze vervelende klacht zelf ook maar al te goed. Het is gelukkig niet meer zo erg als in de periode met veel psychische problemen. Toen was ik constant oververmoeid; zowel lichamelijk als geestelijk. Ik was depressief, had een dwangstoornis, persoonlijkheidsstoornis en
- [Autisme is er ook als het goed gaat](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-is-er-ook-als-het-goed-gaat/) - De afgelopen jaren gaat het beter met mijn mentale gezondheid. Mijn leven wordt niet meer beheerst door depressie, angst en dwangmatigheid. Wat niet wil zeggen dat ik geen angst en dwang meer heb. En wat ook niet wil zeggen dat ik de kwetsbaarheid voor depressie niet meer heb. Maar mijn dagelijks leven bestaat niet meer
- [Op Instagram zie je niet alles en dat is oké](https://mandyverleijsdonk.nl/instagram/) - Zes foto's plaatsten op een dag was iets te enthousiast geloof ik. Wat is de Instagram-norm? Drie per dag hoor ik ergens in een filmpje, maar van de personen die ik zelf volg zie ik er niet zoveel voorbij komen. How to Instagram? Hoeveel hashtags gebruik ik en welke? Wat nou als een voor mij
- [De kerndiagnose: autismespectrum stoornis](https://mandyverleijsdonk.nl/kerndiagnose/) - In mijn laatste blog van het jaar schrijf ik over de voor mij misschien wel belangrijkste gebeurtenis van 2015; ik kreeg de diagnose ASS (autisme spectrum stoornis), op mijn 27e. Dat voelde als een opluchting. Je vraagt je op een gegeven moment namelijk af waarom al die eerdere therapieën voor andere diagnoses niet aansloegen. Ik
- [Mooie eigenschappen en kwaliteiten bij autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/wat-zijn-kwaliteiten-bij-autisme/) - Ieder mens heeft kwaliteiten, dus ook mensen met autisme. Gelukkig maar. Die kwaliteiten zijn belangrijk voor een positief zelfbeeld en helpen je in het dagelijks leven omgaan met wat je allemaal tegenkomt. Het is daarom belangrijk om niet alleen te focussen op de lastige kanten van autisme, zoals moeite met sociaal contact. Kwaliteiten zijn aangeboren
- [Ex exposure](https://mandyverleijsdonk.nl/ex-exposure/) - Angsten aangaan heb ik vaak gedaan;in opdracht van of uit eigen motivatie.Dan zou ik stap voor stap iets engs doendat ik steeds minder eng zou vinden. ‘Zou’ vinden want in werkelijkheidwerden dingen niet minder eng,maar sleten dezelfde nare gedachteneen dieper spoortje in mijn brein. Nog steeds breekt het zweet me uitbij dingen die ik al
- [Geluidsoverlast bij autisme en misofonie](https://mandyverleijsdonk.nl/als-geluidsoverlast-je-dag-beheerst/) - Mijn gevoeligheid voor prikkels, zoals geluid met al snel overprikkeling tot gevolg, is toch wel één van de lastigste aspecten van autisme voor mij. Dat ik sinds een half jaar geluidsoverlast heb van mijn buurman, is dus lastig. Ik kan zijn geluiden niet filteren. Als ik thuis ben, is hij negen van de tien keer
- [De coronacrisis beleven met autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/hoe-leef-ik-de-coronacrisis/) - Het coronavirus zet onze levens op zijn kop. Deze coronacrisis komt onverwacht, waardoor we ons niet hebben kunnen voorbereiden. Daarnaast is deze plotselinge verandering groots en onbekend. Dat brengt nogal wat te weeg, ook in mijn leven. Coronacrisis en autisme Dat heeft bij mij deels te maken met autisme. Natuurlijk is iedereen met autisme anders.
- [Het plannen van mijn huishouden](https://mandyverleijsdonk.nl/huishouden-plannen/) - Sinds mijn 22e woon ik op mezelf en structuur krijgen in het huishouden is altijd lastig geweest. Want wat is wanneer nodig? Hoe vaak moet ik wat plannen? Inmiddels heb ik mijn huishoudritme redelijk gevonden, mede dankzij mijn begeleidster. Het staat allemaal schematisch op papier. De planning is nodig voor mij als stok achter de
- [Eetprobleem door late diagnose autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/eetprobleem-en-eetstoornis/) - Heb ik een eetprobleem? Dagelijks sta ik op mijn elektronische weegschaal, tel ik calorieën, eet ik op vaste tijden, plan ik precies wat en hoeveel ik de volgende dag (en de dag erna) eet en worstel ik met schuldgevoelens rondom eten. Ik vind mezelf niet dik, maar haat mijn buikje. Ik lees veel over voeding,
- [Beste UWV-verzekeringsarts,](https://mandyverleijsdonk.nl/beste-uwv-verzekeringsarts/) - Vraag me niet naarwat ik allemaal gedaankrijg op een dag.Overhoor me niet overalles wat ik eens presteerde.Vraag me liever wat het me kostteaan (herstel)tijd en energie.Aan therapieën en begeleiding.Aan angst, dwang en stress. Kijk niet naar mijnzelfverzorgde uiterlijk.Hoor niet mijn vermogentot verbaal communiceren.Begrijp dat je in dit uur,maar een mega mini stukje mij ziet.Begrijp dat
- [Autisme, vrouwen op het spectrum](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-vrouwen-op-het-spectrum/) - Auteur: Clara Törnvall "Tot in de jaren tachtig werd autisme beschouwd als een aandoening die exclusief voorbehouden was aan jongens. Maar vrouwen met autisme zijn er, en zijn er altijd geweest. Met haar eigen autismediagnose als kader gaat Clara Törnvall terug in de tijd en bekijkt ze de geschiedenis met nieuwe ogen. Hoe kon Emily Dickinson
- [Tussen trots en ergernis, als je broer of zus autisme heeft.](https://mandyverleijsdonk.nl/tussen-trots-en-ergernis-als-je-broer-of-zus-autisme-heeft/) - "Toen het jongste zoontje van Eva Van der Linden zich vragen begon te stellen over het 'anders zijn' van zijn oudere broer, ging hun moeder op zoek naar ervaringsverhalen en tips van andere brussen (broers en zussen) van kinderen met autisme. Die informatie bleek niet gemakkelijk te vinden en ze besloot zelf materiaal te verzamelen.
- [Indigo](https://mandyverleijsdonk.nl/indigo/) - Auteur: Roxanne Wellens "Journaliste Indigo Hartt heeft ogenschijnlijk een succesvol en gelukkig leven. Maar ze eet haar lunch alleen in de kelder van het kantoorgebouw, haar beste vriendin is een Disneyprinses en ze is er ook stilletjes van overtuigd dat ze alleen zal sterven — omringd door 30 katten. Wanneer een therapeut haar leert dat ze
- [Als alle breinen werken, waarom ruimte voor neurodiversiteit op het werk goed is voor iedereen](https://mandyverleijsdonk.nl/als-alle-breinen-werken-waarom-ruimte-voor-neurodiversiteit-op-het-werk-goed-is-voor-iedereen/) - Auteur: Saskia Schepers "Ieder brein is anders en nergens wordt dat zo duidelijk als op de werkvloer. Dit boek biedt werknemers en werkgevers de tools om hun brein optimaal te benutten en van neurodiversiteit een kracht te maken. Ieder brein is uniek, en nergens wordt dat zo duidelijk als op ons werk. Waar de een gek
- [Voetstappen in fantasieland](https://mandyverleijsdonk.nl/voetstappen-in-fantasieland/) - Auteur: Jidske van de Klundert "In 'Voetstappen in fantasieland' geeft de schrijfster haar fantasie alle ruimte en laat ze speelsheid en kleur terugkomen in zelfgemaakte tekeningen. In deze gedichtenbundel heeft zij specifiek gedichten uitgekozen waarmee ze haar publiek: kinderen en mensen die het kind in zichzelf levend willen houden, weet te prikkelen en laat (glim)lachen."
- [Oude dame met autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/oude-dame-met-autisme/) - Auteur: Marjolijn Schreiver "Er zijn nog weinig levensverhalen geschreven door oudere vrouwen met (hoogfunctionerend) autisme. Marjolijn Schreiver (1953) heeft een ogenschijnlijk normaal leven geleid, met opmerkelijke missers en situaties waar ze niet goed uitkwam. Totdat ze op haar 65ste de diagnose autisme krijgt. Dit verwerkt ze op een heel persoonlijke manier in deze niets verhullende autobiografie,
- [Allemaal Autcasts, wat ik nog niet wist over mijn autisme en ADHD](https://mandyverleijsdonk.nl/allemaal-autcasts-wat-ik-nog-niet-wist-over-mijn-autisme-en-adhd/) - Auteur: Magali de Reu "Magali De Reu kreeg op jonge leeftijd de diagnoses autismespectrumstoornis en ADHD, waardoor ze werd overspoeld met labels die suggereerden dat ze zonder begeleiding nooit een normaal leven zou kunnen leiden. Maar Magali besloot om haar zwaktes en beperkingen om te vormen tot kansen en opportuniteiten. In haar eerdere boek, Aut of
- [Blup zei de gup, uch zei ik terug](https://mandyverleijsdonk.nl/blup-zei-de-gup-uch-zei-ik-terug/) - Auteur: Jeannette Hensen "Tijdens het onderzoek 'Het zit in de familie' zijn ook jonge kinderen (tussen negen en vijftien jaar) geïnterviewd over wat het betekent om opgevoed te worden door een ouder met een stoornis in het autistische spectrum. Het boek 'familieasspecten' is het onderzoeksverslag, geschreven voor volwassenen. 'Blup zei de gup' behandelt de negen onderwerpen
- [Het bloemenmeisje](https://mandyverleijsdonk.nl/het-bloemenmeisje/) - Auteur: Anya Niewierra "1988. Hoog in de Franse Pyreneeën vindt de politie een verwilderde tiener bij het lijk van haar moeder. Het meisje krijgt de naam Nina Fleurie, het bloemenmeisje. De moord op haar moeder wordt nooit opgelost. Dertig jaar later ontwikkelt Nina geneesmiddelen op basis van kruiden. Zakelijk heeft ze succes, maar privé is ze
- [Mentale klachten de baas](https://mandyverleijsdonk.nl/mentale-klachten-de-baas-josine-van-boxmeer/) - Auteur: Josine van Boxmeer "Voel jij je onzeker, gestresseerd, neerslachtig, angstig, in paniek of misschien zelfs wel depressief? In een wereld waarin we gemakkelijk overprikkeld en overvraagd raken, hebben we behoefte aan concrete en praktische tips om goed voor het eigen brein te zorgen. Dit boek toont hoe je dit precies kunt doen. De auteur
- ['Ik ben wat later'](https://mandyverleijsdonk.nl/ik-ben-wat-later/) - Ik krijg een berichtje dat mijn vriend wat later is. Nee, niet nu, denk ik. Ik kan het vandaag niet hebben, na een dag met veel te veel prikkels. Dan moet de avond zen zijn. 'Wat is 'wat'?' vraag ik, want dan kan ik een nieuw plan maken en heb ik weer overzicht. Wat is
- [Omgaan met piekeren, angst en depressie, een boek voor jongeren](https://mandyverleijsdonk.nl/omgaan-met-piekeren-angst-en-depressie-een-boek-voor-jongeren/) - ‘Omgaan met piekeren, angst en depressie’ helpt jongeren met autisme bij het verkrijgen van meer zelfacceptatie. Dit is mijn boekrecensie.
- [Omgaan met piekeren, angst en depressie](https://mandyverleijsdonk.nl/omgaan-met-piekeren-angst-en-depressie/) - Auteur: Jeroen Bartels Dit is een boek om te leren om gaan met internaliserende problemen die jongeren met autisme vaak ervaren, zoals piekeren, angst en depressieve gevoelens. na een deel theorie volgen allerlei oefeningen die jongeren het beste met een hulverlener of andere volwassene kunnen uitvoeren.
- [Omgaan met stemmingen en stemmingswisselingen](https://mandyverleijsdonk.nl/omgaan-met-stemmingen-en-stemmingswisselingen/) - Deze blog is het vervolg van de blog over stemmingen, zoals hypers en dipjes. In deel twee vertel ik over stemmingswisselingen en over hoe ik omga met stemmingen. How to manage your mood Omgaan met stemmingen Omgaan met stemmingen begint met stilstaan bij mezelf. Wat voel ik? Hoe gaat het met me? Dat wel op
- [De poort, de paljas en het meisje, deel 3](https://mandyverleijsdonk.nl/de-poort-de-paljas-en-het-meisje-deel-3/) - Auteur: Bep Schilder "Hartroerend, intiem en (soms) hilarisch relaas van een 'Aspergervrouw' over liefde, seks en de ware zin van het (aardse) leven. Een uitdagende missie drijft haar bezield door haar geliefde Ierland. In het laatste deel van deze passievolle trilogie vervolgt de schrijfster haar zoektocht naar geluk en de zin van het (aardse) leven. Nog
- [Bang geweest](https://mandyverleijsdonk.nl/bang-geweest/) - Er was eenseen jonge meidDie bang was,maar ze wist nietdat het angst was.Ze dacht dat dithet leven was. Bang zijn dat je lelijk bent,een dodelijke ziekte hebt,geen hoog cijfer haaltof een blunder maakt.Bang dat niemand je mag.Bang dat iemand jou zagzoals je was. Bang voorspinnen.Aanraking.Oogcontact.Snoepen.Treinen.Jongens. Bang dat jehet nooit zal maken,enkel zal falen.Bang dat het
- [Ik zoek... onvoorwaardelijke liefde, een knuffelmoeder én mezelf](https://mandyverleijsdonk.nl/ik-zoek-onvoorwaardelijke-liefde-een-knuffelmoeder-en-mezelf/) - Auteur: Wendy Dé "Als je van je moeder niet de liefde krijgt die je zo graag wilt voelen, dan moet je wel een slecht mens zijn…" "Veertig jaar lang twijfelde Wendy aan zichzelf. De woorden eenzaamheid, schaamte en emotionele verwaarlozing zijn haar niet vreemd. Omdat ieder gezinslid op zijn eigen eiland leefde, ging Wendy naarstig op
- [Autisme wel niet, wel niet, wel](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-wel-niet-wel-niet-wel/) - Auteur: Wendy Dé "Zo op het oog is Wendy een normaal functionerende vrouw. Haar huis, tuin en financiën heeft ze op orde en ze heeft fijne vrienden. Zij maakt redelijk makkelijk contact, kijkt de ander in de ogen, heeft humor en is 'over'gevoelig en empathisch. Niet direct kenmerken die bij autisme horen. Haar grote aanpassingsvermogen en
- [Autisme zit van binnen](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-zit-van-binnen-claudia-de-kok/) - Auteur: Claudia de Kok 'Autisme zit van binnen. De buitenwereld ziet het meestal niet en daardoor krijg je regelmatig een gevoel van onbegrip. De schrijfster is moeder van 2 autistische dochters en heeft een autistische echtgenoot. Ze neemt u mee in haar leven, haar gezin waar autisme er altijd is. Verder hoopt zij dat ze
- [Echt Mens](https://mandyverleijsdonk.nl/echt-mens/) - Auteur: Gunilla Gerland "Een echt mens is een ontroerend en soms verbijsterend boek dat autisme van binnenuit bekijkt. Voor familie en vrienden en voor hulpverleners biedt het een unieke kans om autisme beter te leren kennen. Bovendien toont het boek hoe harteloos volwassen met kinderen omspringen zonder dat te beseffen."
- [Blauwtje](https://mandyverleijsdonk.nl/blauwtje-lydia-rood/) - Auteur: Lydia Rood ´Het maakt niet uit wat ik doe of niet doe. Maakt niet uit hoe ik mijn best doe. Er is iets met me waardoor niemand van me kan houden. Wist ik maar wát. Op kamp met jongeren die je nog nooit hebt gezien. Liesbeth kan niets vreselijkers bedenken. Maar haar moeder heeft
- [Een leven lang anders](https://mandyverleijsdonk.nl/een-leven-lang-anders/) - Auteur: Sigrid Landman "Na een persoonlijke crisis en een writer's block van anderhalf jaar is ze terug. Want schrijven is het beste medicijn voor Sigrid Landman (1968), spil in een autistisch gezin. Na vier boeken en zeventig lezingen zijn haar beste columns gebundeld. Over hormonen aan de zwier, Knevelkleren, huiselijke perikelen, haar weerfiep, zomerdepressie, huisvriend Tijgertje,
- [Dramaqueen of gewoon autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/dramaqueen-of-gewoon-autisme/) - Auteur: Marije van Dongen "Als je als begeleider mag werken met mensen met autisme, dien je op zijn minst een autobiografie te hebben gelezen. Dan pas wordt duidelijk hoe pervasief autisme is. De Dramaqueen is erin geslaagd om een helder persoonlijk verhaal te schrijven dat duidelijk maakt hoe lastig de gewoonste dingen voor mensen met autisme
- [Autibiografie](https://mandyverleijsdonk.nl/autibiografie/) - Auteur: Nicole Jacobs-Van Den Hurk "Ik houd niet van regen, ik weet nooit waar de druppels mijn huid raken." "Autibiografie is het aangrijpende verhaal van Karin. Ondanks haar autisme probeert Karin de wereld te begrijpen en doet ze hard haar best vrienden te maken, te leren en te leven. Of simpelweg te overleven... Het boek biedt
- [Ik wil niet meer onzichtbaar zijn](https://mandyverleijsdonk.nl/ik-wil-niet-meer-onzichtbaar-zijn/) - Auteur: Birsen Basar "Mijn moeder schaamt zich vaak voor mij omdat ik niet normaal ben. Ik maak en breng net als andere 'normale' meiden geen thee of koffie omdat ik hier niet van hou. Ook hang ik niet, net als andere 'normale' meiden, de was op. In het kort is mijn moeder verdrietig omdat ik niet
- [Doen alsof je normaal bent](https://mandyverleijsdonk.nl/doen-alsof-je-normaal-bent/) - Auteur: Liane Holliday Willey "Pas toen een van haar dochters de diagnose Asperger-syndroom kreeg -- een milde vorm van autisme -- realiseerde Liane Holliday Willey zich dat zij er ook aan leed. Ze begreep ineens waarom zij anders is dan anderen. Door Asperger is ze een verwarde vreemde in deze wereld, een van die mensen die
- [Ik ben niet vreemd, ik heb autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/ik-ben-niet-vreemd-ik-heb-autisme/) - Auteur: Ellen van Gelder "In Ik ben niet vreemd, ik heb Autisme geeft auteur Ellen van Gelder in 26 hoofdstukken van A t/m Z op een heldere manier een inkijkje in het leven met een autismespectrumstoornis (ASS). Naast haar eigen verhaal laat ze ook mede-auties vertellen over hun dagelijkse ervaringen met autisme. Een inspirerend boek voor
- [Vrouwen met autisme, veertien portretten](https://mandyverleijsdonk.nl/vrouwen-met-autisme-veertien-portretten/) - Auteur: Bronja Prazdny "Dit boek biedt een intiem inkijkje in de wereld van dertien vrouwen met autisme. Dertien hele verschillende vrouwen. De jongste is net 19, de oudste 46. De een woont in Groningen, de ander in Maastricht, of in Delft of Oost-Drenthe. Op het platteland of in de stad. De diagnoses variëren van klassiek autisme,
- [Autisme in kaart, een persoonlijke atlas](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-in-kaart-een-persoonlijke-atlas/) - "Het boek Autisme in kaart is een persoonlijke atlas en visuele reisgids en gaat over hoe autisme eruitziet voor de auteur. Het boek vertelt over hoe autisme een rol speelt in het dagelijks leven van de auteur en welke vaardigheden en hulpmiddelen ze kan inzetten om in balans te blijven. Het boek bevat veel beelden in de
- [Op mijn manier leven met autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/op-mijn-manier-leven-met-autisme/) - Auteur: Dominique Dumortier "Ervaringsverhaal van een vrouw met autisme Opnieuw geeft Dominique een doortastende inkijk in haar leven, met een openheid die je misschien niet meteen zou verwachten van een vrouw met autisme. In dit boek maakt Dominique duidelijk dat groei bij mensen met autisme absoluut mogelijk is. Een positief verhaal dat hoop geeft."
- [Mijn autisme, overleven met autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/mijn-autisme-overleven-met-autisme/) - Auteur: Fabiënne Hendriks "Mijn naam is Fabienne, ik ben 44 jaar. Sinds oktober 2012 heb ik, na ruim 15 jaar hulpverlening en trajecten, eindelijk de officiële diagnose Autisme Spectrum Stoornis (ASS) gekregen. In de periode vóór 2012 had ik diagnoses als Borderline, Schizoïde persoonlijkheidsstoornis en Bipolaire stoornis in mijn dossier staan. De reden waarom ik mijn
- [Backpack met veren](https://mandyverleijsdonk.nl/backpack-met-veren/) - “Je wist het zelf eigenlijk al wel hè,” begon de psychologe het gesprek. “Je hebt het syndroom van Asperger.” Een stilte viel. Zo, dat wordt dus niet even ingeleid, dacht ik. “Ik zat er nog niet klaar voor hoor,” wilde ik eigenlijk roepen, maar dat deed ik toch maar niet. “Uhm, oké… ik dacht dat
- [Niet ongevoelig, vrouwen met autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/niet-ongevoelig-vrouwen-met-autisme/) - Auteur: Henny Struik 'Vrouwen met autisme laten in dit boek weten waar ze tegenaan lopen en hoe ze de diagnose hebben verwerkt. Een boek dat vrouwen met autisme wil helpen in het verwerken van hun diagnose. Tegen welke problemen lopen vrouwen met een vorm van autisme aan? Wat doet het met je als vrouw wanneer dit
- [Handboek voor Asperger-vrouwen](https://mandyverleijsdonk.nl/handboek-voor-asperger-vrouwen/) - Auteur: Liane Holliday Willey "Liane geeft inzicht in haar denken en voelen en hoe zij - en met haar vele andere vrouwen (en ik denk ook wel mannen) met autisme - de wereld ervaart.' - Engagement met autisme Meisjes en vrouwen met Asperger-syndroom verdoezelen en compenseren hun anders-zijn op allerlei manieren. Deze worsteling met hun identiteit
- [Aspergirls, een wegwijzer voor meisjes en vrouwen met Asperger](https://mandyverleijsdonk.nl/aspergirls-een-wegwijzer-voor-meisjes-en-vrouwen-met-asperger/) - Auteur: Rudy Simone 'Vrouwen worden minder vaak dan mannen gediagnosticeerd met het syndroom van Asperger. Niet alleen omdat Asperger minder vaak voorkomt bij vrouwen, maar ook omdat de kenmerken bij vrouwen anders worden waargenomen. Bovendien kunnen vrouwen de symptomen vaak beter maskeren. Dat de diagnose minder vaak wordt gesteld, betekent helaas dat veel vrouwen met Asperger
- [Meer rust en minder stress bij autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/meer-rust-en-minder-stress-bij-autisme/) - Auteur: Marja Boxhoorn "Mannen en vrouwen met autisme worstelen dagelijks met stress. Ze weten vaak niet waar ze stress aan kunnen herkennen, wat de oorzaken van stress zijn en wat ze kunnen doen om meer rust te ervaren. Meer rust en minder stress bij autisme biedt een praktisch stappenplan. In zeven stappen leer je waar stress
- [Anders gaat ook, hoe ik functioneer met autisme en ADHD](https://mandyverleijsdonk.nl/anders-gaat-ook-hoe-ik-functioneer-met-autisme-en-adhd/) - Auteur: Elise Cordaro 'In 'Anders gaat ook' spreekt Elise Cordaro, een jonge vrouw met autisme en ADHD, over hoe ze omgaat met haar diagnoses, voor de lezers van Bianca Toeps’ 'Maar je ziet er helemaal niet autistisch uit'. Elise Cordaro ontdekte pas op haar 27ste dat ze autisme en ADHD heeft. Aanvankelijk wuifden psychologen haar vraag
- [Aut of the box](https://mandyverleijsdonk.nl/aut-of-the-box/) - Auteur: Magali de Reu 'Magali De Reu kreeg op veertienjarige leeftijd te horen dat ze autismespectrumstoornis en ADHD had. Wat later kwam daar ook nog een angststoornis bij. Magali kreeg vaak een heleboel labels opgeplakt en zou volgens haar diagnose nooit een normaal leven zonder begeleiding kunnen leiden. Tot ze besloot haar zwaktes en limieten om
- [Overprikkeling voorkomen](https://mandyverleijsdonk.nl/overprikkeling-voorkomen/) - Auteur: Barbara de Leeuw "In deze 4e druk is nu ook extra aandacht voor onderprikkeling en hoe hiermee om te gaan. Een groot deel van de mensen met een autismespectrumstoornis (ASS) en/of AD(H)D kampen gedurende hun hele leven met een overgevoeligheid voor prikkels. Overgevoeligheid kan leiden tot serieuze lichamelijke en/of psychische klachten, zoals vermoeidheid, labiliteit, hoofdpijn,
- [Autisme en ADHD in één persoon](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-en-adhd-in-een-persoon/) - Auteur: Josine Bouwmans "Leven met autisme en ADHD De combinatie van autisme en ADHD komt veel voor maar wordt vaak over het hoofd gezien. In deze fascinerende publicatie beschrijft Josine Bouwmans, een vrouw met ASS en ADHD haar persoonlijke zoektocht naar eenheid. Ze koppelt haar ervaringen aan verschillende leeftijdsfasen, waarin ze haar gedrag tracht te verklaren
- [Van een andere planeet](https://mandyverleijsdonk.nl/van-een-andere-planeetautisme-van-binnenuit/) - Auteur: Dominique Dumortier "Dominique is anders, ze heeft autisme. Mensen vinden haar "moeilijk". Autisme is onzichtbaar. Een persoon met autisme leeft op een andere planeet. In dit autobiografische verslag leren we autisme kennen van binnen uit. We voelen aan den lijve de hinder die Dominique ondervindt bij het uitvoeren van dagelijkse bezigheden, zoals boodschappen doen, autorijden
- [Maar je ziet er helemaal niet autistisch uit](https://mandyverleijsdonk.nl/maar-je-ziet-er-helemaal-niet-autistisch-uit/) - Auteur: Bianca Toeps "Autisme: dat is toch dat je supersnel kunt uitrekenen dat 7 augustus 1984 op een dinsdag viel? Nou… nee. Bianca Toeps legt je in dit boek haarfijn uit wat het wél betekent als je autisme hebt. Dat doet ze bijvoorbeeld door te kijken wat de wetenschap zegt over autisme (en waarom sommige theorieën
- [Anders kijken naar autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/anders-kijken-naar-autisme/) - Auteur: Merel Boogaard "Anders kijken naar autisme biedt een uniek en positief alternatief voor het gangbare denken over autisme. Ruim 1% van de Nederlanders, zo’n 190.000 mensen, heeft een vorm van autisme. Ook Boogaard, bij wie Asperger vastgesteld werd, volgens de reguliere benadering een ‘stoornis’, al komt dat niet overeen met hoe zij zich voelt. Na
- [Leermeesters met een gevangen stem](https://mandyverleijsdonk.nl/leermeesters-met-een-gevangen-stem/) - Auteur: Inge Lemke "Een sneeuwbal begint met één kristal. De facetten die hij toont en de reflecties van het licht erop nodigen uit om te kijken naar autisme als een urgent appel aan de samenleving. School- en arbeidsuitval zijn de laatste harde spiegels voor een werkelijkheid die misschien toch wel anders is dan men vermoedt. Mensen
- [Het autistische brein](https://mandyverleijsdonk.nl/het-autistische-brein/) - Auteur: Temple Grandin "Temple Grandin is een van 's werelds bekendste en meest getalenteerde volwassenen met autisme. In Het autistische brein doet zij verslag vanuit de voorhoede van het autismeonderzoek, mede aan de hand van scans van haar eigen brein. En ze neemt stelling. Zo houdt ze een hartstochtelijk pleidooi voor het onderkennen van de enorme
- [Autismespectrumstoornissen bij volwasseneneen](https://mandyverleijsdonk.nl/autismespectrumstoornissen-bij-volwasseneneen/) - Auteur: Annelies Spek "De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor volwassenen met een autismespectrumstoornis (ASS). Tot ongeveer tien jaar geleden werd ASS vooral bij kinderen herkend en gediagnosticeerd. Dat ASS ook voor kon komen bij volwassenen of dat kinderen met ASS volwassen worden, daar werd vreemd genoeg niet aan gedacht. Inmiddels is duidelijk geworden
- [Meisjes en vrouwen met Asperger](https://mandyverleijsdonk.nl/meisjes-en-vrouwen-met-asperger/) - Auteur: Tony Attwood 'Meisjes en vrouwen met Asperger worden vaak over het hoofd gezien binnen het autismespectrum. Heel vreemd is dat niet, aangezien de meerderheid van de gestelde ASS-diagnoses jongens en mannen betreft. Om daar enigszins verandering in te brengen en vrouwen binnen het spectrum een stem en een gezicht te geven komen er in dit
- [Lieve Akkira, je hebt autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/lieve-akkira-je-hebt-autisme/) - Auteur: Lidwine Tax '“Vakantie of geen vakantie, opleiding of geen opleiding, ik wil hier weg, voor hoe lang het ook nodig is, al kost het me jaren. Ik ga pas terug als ik me goed voel, want ik leef hier op het randje. Ik wil niet denken aan zelfmoord als ik de trein hoor, een boom
- [Angel in mijn hart](https://mandyverleijsdonk.nl/angel-in-mijn-hart/) - Auteur: Maartje Hip 'Maartje Hip weet ruim een jaar dat ze een stoornis heeft in het autistisch spectrum en heeft een uniek boek geschreven over haar leven vóór deze diagnose. Het geeft een inkijk in haar leven hoe ze de wereld waarneemt en hoe ze deelneemt aan de maatschappij. Na haar diagnose was het voor haar
- [Onzichtbaar onvermogen](https://mandyverleijsdonk.nl/onzichtbaar-onvermogen/) - Auteur: Evelien Tersteeg Dit boek laat zien tegen welke problemen je als autistische vrouw zoal kunt aanlopen; piekeren, heimwee, overprikkeling, angstklachten, rouwverwerking en een frustrerend diagnosetraject. Wat betekent het als al die dingen eindelijk een naam krijgen? Evelien toont ook de kracht van autisme hoe vriendschappen, een relatie en gezin mogelijk zijn.
- [Versterkt verlangen, het ongeleefde leven](https://mandyverleijsdonk.nl/versterkt-verlangen-het-ongeleefde-leven/) - Auteur: Ilonka Melissa 'Ik vertel je het verhaal van mijn leven (Een), maar dat vloeit al snel over in mijn meer positievere beleving van het ongeleefde leven dat ik voor mezelf heb bedacht (2). Een In de bloei van haar leven had Franceska (60 jaar), naast de opvoeding van haar twee geweldige kinderen, eigenlijk alleen maar
- [Een buik vol prikkels](https://mandyverleijsdonk.nl/een-buik-vol-prikkels/) - Auteur: Puck Witsmeer 'Ik ben Puck Witsmeer en ik weet sinds mijn zestiende dat ik autisme heb. Door mijn autisme raak ik snel overprikkeld en het gevolg daarvan is dat mijn energieniveau dan enorm uit balans raakt. Het lukt me steeds beter om er een balans in te vinden, maar hoe zou dit gaan als ik
- [Autisme is geen puzzel](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-is-geen-puzzel/) - Auteur: Sylvia Stuurman 'Autisme is geen puzzel beschrijft autisme van binnenuit, met tegelijkertijd een wetenschappelijke basis met veel voorbeelden uit de praktijk. Sylvia Stuurman is autistisch, universitair docent Informatica en autodidactisch deskundige op het gebied van autisme. Sylvia laat zien wat de kern van autisme is en welke invloed dat heeft op iemands ontwikkeling. Belangrijk daarbij
- [Meer dan ik denk, niet langer verdwaald](https://mandyverleijsdonk.nl/meer-dan-ik-denk-niet-langer-verdwaald/) - Auteur: Emma Poot 'In deze autobiografie beschrijft Emma haar hobbelige leven vanaf twaalfjarige leeftijd. Ze heeft altijd wel het gevoel gehad dat er iets met haar aan de hand was, maar wat? Emma heeft vele mentale worstelingen gekend die haar leven niet makkelijk hebben gemaakt. Dit heeft haar gevormd tot wie zij nu is. Als jong
- [Spoor ik wel, een kijkje in het hoofd van een autist](https://mandyverleijsdonk.nl/spoor-ik-wel-een-kijkje-in-het-hoofd-van-een-autist/) - Auteur: Anke van Puijenbroek 'Mijn naam is Anke. Op mijn achtste kreeg ik de diagnose autisme. Ik heb dit boek geschreven om jou een kijkje te geven in mijn hoofd zodat ik je kan laten zien hoe ik dingen ervaar en beleef. Ik heb dit geschreven in de hoop dat mensen me beter gaan begrijpen. Want
- [Mijn stille tranen, mijn levensverhalen](https://mandyverleijsdonk.nl/mijn-stille-tranen-mijn-levensverhalen/) - Auteur: Peggie Knoops 'Mijn stille tranen omschrijft de heftige, mooie, verdrietige en emotionele levenservaringen van schrijfster Peggie Knoops. Nog steeds zoekende naar haar eigen levensdoelen en kwaliteiten, vertelt ze op een zeer pakkende manier haar verhalen. Alsmede haar leven met depressie. Op een goudeerlijke en trefzekere toon zullen alle lezers zich zeer zeker herkennen in haar
- [Wanneer je niet meer leeft, maar overleeft](https://mandyverleijsdonk.nl/wanneer-je-niet-meer-leeft-maar-overleeft/) - Auteur: Gaby 't Hart 'Het leven is geen rozengeur en maneschijn, voor niemand. Bij sommigen kan het leven dusdanig zwaar gaan wegen, dat je moet gaan overleven. Dit boek zal een kijk geven over het leven in de psychiatrische zorg, wat de mentale gezondheidszorg inhoudt, het overleven met autisme, depressies, zelfbeschadiging en suïcidaliteit. Het zal heftige,
- [Jaren geleden, autisme leefde mijn leven](https://mandyverleijsdonk.nl/jaren-geleden-autisme-leefde-mijn-leven/) - Auteur: Annet Bijsterveld 'Leven met autisme in de jaren ‘70 en ‘80 van de vorige eeuw was moeilijk. De schrijfster vertelt hoe haar leven door autisme gekenmerkt werd zonder dit ooit te hebben geweten. Pas op haar 47e werd de diagnose gesteld en is ze op zoek gegaan naar wie ze werkelijk is. Haar schrijven, van
- [Ondernemen(d) met autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/ondernemend-met-autisme/) - Auteur: Marijn Bon 'In Nederland wonen naar schatting 190.000 mensen met de diagnose autisme. Ruim twee derde van hen neemt niet deel aan het arbeidsproces. Zij hebben vaak het stempel ‘arbeidsgehandicapt’ en werk is meestal niet hun belangrijkste bron van inkomsten. Dit blijkt uit cijfers van de Nederlandse Vereniging voor Autisme. Het vinden en behouden van
- [Autisme in veelvoud](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-in-veelvoud/) - Auteur: Leni Van Goidsenhoven 'AUTISME IN VEELVOUD onderzoekt de populariteit van gepubliceerde autobiografische verhalen van mensen met een diagnose autisme. Wat zet deze mensen aan om hun verhaal te vertellen en te publiceren? Wie leest ze en waarom? Wat is de rol van uitgeverijen en internet in het hele proces? En hoe verhoudt de toename aan
- [Autisme is een isme](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-is-een-isme/) - Auteur: Inge Lemke 'Eens vertrouwen aanwezig, brengt de wind je waar je moet zijn. Als een systeemdiagnosticus spiegelt een mens met autisme de nodige voorwaarden om een inclusieve samenleving te bereiken. Zijn visie rond inclusie is als een stroming, een isme, waarin de eigen levensopdracht ontrolt en heel fluïde overgaat in zijn maatschappelijke rol. Daarin nodigt
- [Mijn leven met autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/mijn-leven-met-autisme/) - Auteur: Mayke Bloem ‘In dit boek heeft Mayke haar blogs gebundeld. Het is een kijkje in haar leven met autisme, met de alledaagse simpele dingen die voor veel mensen met autisme een struikelblok zijn. Ze hoopt dat het boek voor zowel mensen met autisme als voor hun omgeving van belang is.’
- [Dobberen in de chaos](https://mandyverleijsdonk.nl/dobberen-in-de-chaos/) - Auteur: Maaike Baarslag 'Waarom ga je naar een autismekliniek, terwijl autisme niet te genezen is? Maaike kampt al jaren met een conversiestoornis. De reden dat ze dit ontwikkeld heeft, ligt deels in trauma. Ondanks haar inzet tijdens verschillende behandelingen, is er altijd iets waardoor deze niet volledig helpen. Totdat een psycholoog drie jaar geleden voorstelde om
- [Autisme als atypische ontwikkeling](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-als-atypische-ontwikkeling-2/) - Auteur: Martine F. Delfos 'In Autisme als atypische ontwikkeling beschrijft Martine Delfos voor het eerst de kenmerken van autisme zoals die voortspruiten uit de Theorie van het Socioschema met de MAS1P (Mental Age Spectrum within 1 Person), de regenboog aan mentale leeftijden binnen één persoon. Helder wordt beschreven hoe deze met elkaar samenhangen en ook hoe
- [Meisjes en vrouwen met autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/meisjes-en-vrouwen-met-autisme/) - Auteur: Sarah Hendrickx 'Autisme uit zich bij meisjes en vrouwen anders dan bij jongens en mannen. Omdat autisme vooral op basis van gedragskenmerken wordt gediagnosticeerd, is autisme bij meisjes en vrouwen lange tijd vaak over het hoofd gezien. Gelukkig is er de laatste jaren steeds meer aandacht voor de complexiteit en impact van autisme bij meisjes
- [Ongehoord ongezien](https://mandyverleijsdonk.nl/ongehoord-ongezien/) - Auteur: Hester Lever ‘Ongehoord ongezien.’ Zo kan iemand zich zomaar voelen. Vooral als die is opgegroeid in een emotioneel verarmd gezin. Bijvoorbeeld in een gezin waarvan een ouder kenmerken vertoont van het autisme spectrum. ’Ongehoord ongezien.’ Het is een gevoel dat zich veelal nauwelijks in woorden laat vangen: Ongrijpbaar maar allesomvattend. Dit boek gaat over het effect
- [Autisme in Muzieknoten](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-in-muzieknoten/) - Auteur: Attie Dotinga 'Keet is zangeres bij de band ‘Never Mind the Damage’. Deze band heeft ze samen met klasgenoten opgericht op de middelbare school. Ondertussen zijn ze lokaal bekend. Een Scout van het ‘Sunshine Music’ label wil de band graag onder contract. Keet krijgt een relatie met de Surinaamse Roemer die de leiding heeft over
- [Wat is aarden en hoe doe je dat?](https://mandyverleijsdonk.nl/wat-is-aarden-en-hoe-doe-je-dat/) - Wat aarden was, wist ik lange tijd niet. Zonder dat ik het wist, was ik vroeger bijna voortdurend niet geaard. Dat betekende voor mij dat ik in mijn hoofd leefde en geen contact had met mijn lichaam. Dat gaf vage lichamelijke klachten en zorgde ervoor dat ik mijn grenzen niet aanvoelde (en ze dus ook
- [HSP en ASS, overeenkomsten en verschillen](https://mandyverleijsdonk.nl/wat-is-het-verschil-tussen-hsp-en-ass/) - Voor mijn diagnose ASS had ik therapie bij een vrouw die mij hoogsensitief noemde. Ze hielp me daarbij en ik noemde mezelf een hoogsensitieve persoon (HSP). Na mijn diagnose ASS zie ik mijn hooggevoeligheid als onderdeel van ASS en noem ik mezelf niet meer een HSP, maar ik ben daarin ook nog zoekende. Een vergelijking
- [Extreme gevoeligheid voor prikkels](https://mandyverleijsdonk.nl/wat-is-overprikkeling/) - Wat voor mij een belangrijk verschil was tussen mijn eerdere diagnoses (persoonlijkheids- en dwangstoornis) en mijn autismediagnose, was de (h)erkenning van mijn extreme gevoeligheid voor prikkels. Met name wat ik hoor en zie. Ik heb bijvoorbeeld nooit tegen rommel gekund, heb vaak met mijn handen op mijn oren gezeten en leefde als jongere zowat op
- [De beren op de weg bij het zzp-er worden](https://mandyverleijsdonk.nl/wel-of-niet-zzp-er-worden/) - Al een tijd heb ik een wens om zelfstandig te ondernemen, om zzp-er te worden. Maar ik stelde dat steeds uit omdat ik beren op de weg zie. Ik blijf piekeren in plaats van dat ik dingen ga proberen en doen. Met behulp van begeleiding ben ik gelukkig toch de drempel over gegaan door hele kleine stapjes te zetten
- [Op de rem moeten trappen](https://mandyverleijsdonk.nl/op-de-rem/) - Psychotisch ben ik niet, maar voor aanhoudende onrust en inslaapproblemen, slik ik antipsychotica. De onrust is na een week medicatie nog niet minder, maar ik slaap tenminste weer voor middernacht. Alle prikkels van de dag krijg ik normaal gesproken gewoon niet genoeg verwerkt. Allerlei gedragsmatige hulpmiddelen en middeltjes van de drogist helpen niet. Ik kan
- [Eén ding tegelijk Josje!](https://mandyverleijsdonk.nl/een-ding-tegelijk-josje/) - Vlakbij mij en Josje woont een man op leeftijd die we regelmatig tegenkomen met wandelen. Soms heeft Josje geluk, want dan heeft hij koekjes bij voor haar. Met de nadruk op de s van meervoud, want meestal krijgt Josje twee koekjes. En dat onthoudt ze maar al te goed! Als ze het eerste koekje krijgt,
- [Kijk nou toch, een klein hondje](https://mandyverleijsdonk.nl/kijk-nou-toch-een-klein-hondje/) - We hebben een onbekende volwassene met een klein kindje en we hebben een klein hondje en ik. De laatste doet er even niet toe, die is niet van belang. ‘Kijk een klein hondje,‘ zegt de onbekende tegen het kind, terwijl hij naar Josje wijst. Het kindje kijkt vervolgens ook naar Josje en zegt iets zoals
- [Commanderen of de tijd geven?](https://mandyverleijsdonk.nl/commanderen-of-de-tijd-geven/) - Met pijn in mijn hart zie ik een moeder schreeuwen tegen haar peuter dat hij door moet lopen, tig keer achter elkaar. Terwijl het jongetje met een sjokkende hond loopt die groter is dan hem. Zonder overdrijving roept de moeder om de paar minuten: ‘doorlopen!’ Ik zou er zenuwachtig en onzeker van worden als klein
- [Met de bus, maar wel samen](https://mandyverleijsdonk.nl/met-de-bus-maar-wel-samen/) - In Seattle is een labrador die dagelijks zelfstandig met de bus naar het park gaat om daar vervolgens een paar uur te spelen. Er is zelfs een Facebook-pagina van. Dat zie ik Josje niet zo snel doen. Ze is zelf niet echt een held en ook wel erg kwetsbaar en klein. Ze zou bang zijn en
- [Poep onder mijn schoon, ik haat het](https://mandyverleijsdonk.nl/poep-onder-mijn-schoon-ik-haat-het/) - Nee niet weer!!! Net zoals gisteren, stond ik vandaag in een vieze hondendrol. Je schoenen daarna schoonmaken is al ranzig als je geen smetvrees hebt en ik heb dat nog steeds in lichte vorm. Het paar schoenen van gisteren heb ik weg gegooid, omdat de shit ook aan de zijkant zat. De schoenen waren toch al ietwat
- [Opzijopzij, zuster Josje komt eraan](https://mandyverleijsdonk.nl/opzijopzij-zuster-josje-komt-eraan/) - Ik zit naast iemand met groot verdriet. Als de tranen weer stromen, waakt Josje net uit haar droom. Ze ligt op de bankleuning, wordt zich bewust van de tranen en rent, over de bankleuning, naar het groot verdriet naast mij. Over de schouder naar de snikkende schoot en dan natuurlijk likjes (kusjes) geven. Daarna blijft
- [Geen takkehondje zijn](https://mandyverleijsdonk.nl/geen-takkehondje-zijn/) - Een paar keer heb ik een stok gegooid. Stok-je, omdat het om een hond-je gaat. Dat doen mensen met honden immers, dus Josje en ik doen mee. Tenminste, dat was het idee. Josje kijkt me dan namelijk aan met een blik van: je denkt toch niet echt dat ik achter een tak aan ga rennen. Gek
- [Onthaasten](https://mandyverleijsdonk.nl/onthaasten/) - Als je mij kent, weet je dat ik altijd op tijd ben bij afspraken. Dat ik vanmiddag naar de dierenarts moest rennen, met Josje in mijn armen (sorry!), omdat ik te laat was, is dus een slecht teken. Ik ben moe, heel erg moe. Vorige week dacht ik: word ik nou 32 of ben ik
- [Zit! En blijf!](https://mandyverleijsdonk.nl/zit-en-blijf/) - Afgelopen dinsdag zat ik in de wachtkamer bij de dierenarts. Josje werd ondertussen geopereerd. Dat duurde even, dus ik zag menig mens+huisdier terwijl ik ‘De ijsmakers’ las. Er kwam iemand binnen die een middelgrote, langharige hond droeg. Die had vast iets aan zijn of haar pootje. Er kwam ook nog iemand met een super mooie
- [Warmte geven](https://mandyverleijsdonk.nl/warmte-geven/) - Josje voelt koud aan na de operatie aan haar knie. Ze ligt op mijn schoot; in de draagtas op haar dekentje. Mijn vader brengt ons naar huis met de auto. ‘Rustig rijden hoor papa,’ zeg ik. Ook thuis blijft Josje koud aanvoelen, ondanks een dekentje. Ik neem haar temperatuur op, maar dat lukt niet goed.
- [Natvoer doet leven](https://mandyverleijsdonk.nl/natvoer-doet-leven/) - Josje ligt doodstil op de bank. Bewegen is eng, want ze is aan haar knie geopereerd (patella luxatie). Ze weet niet wat ze er mee aan moet en houdt de poot stijf. Ik kan haar vast wel troosten met natvoer, denk ik! In de keuken doe ik wat natvoer in haar bakje. En dan.. hoor
- [Hoge dierenartskosten](https://mandyverleijsdonk.nl/hoge-dierenartskosten/) - Soms merk ik veranderingen op bij Josje en maak ik me zorgen. Ze kan zelf niet aangeven of er iets is en wat er dan is. Ik twijfel altijd of ik naar de dierenarts moet. Die twijfel heb ik ook voor mezelf wat de huisarts betreft, maar dan hoef ik me in ieder geval niet
- [Tot op het botje onzeker](https://mandyverleijsdonk.nl/tot-op-het-botje-onzeker/) - Ken je die vlagen van extreme onzekerheid dat je wil verdwijnen onder de grond? Zonder specifieke aanleiding? Dat dan even weer die harde kern van onzekerheid en minderwaardigheid naar boven komt, ondanks alles wat je hebt opgebouwd in de jaren? Soms voel ik dat ineens. Dan ben ik weer dat kleine kwetsbare bange meisje en
- [Mag ik aaien?](https://mandyverleijsdonk.nl/mag-ik-aaien/) - Deze vraag krijg ik regelmatig, vooral van kinderen. Dan zeg ik altijd: ‘als ze het wil,‘ terwijl ik naar Josje wijs. Wetend dat Josje het waarschijnlijk niet wil, maar ik wil het kind een kans geven, Josje laten oefenen met dat kindjes lief zijn en meegeven aan kindjes dat honden ook een eigen willetje hebben. Dan
- [Stil hondje, stil meisje](https://mandyverleijsdonk.nl/stil-hondje-stil-meisje/) - Soms zie ik Josje niet op één van haar vaste plekjes. En dan ga ik kijken waar ze is. Soms ligt ze bij haar bakje. Dat kan zijn omdat het leeg is. Dus dan moet ik het vullen. Soms ligt ze op de deurmat of staat ze bij de deur. Dan wil ze in de
- [Hondenvrienden onder elkaar](https://mandyverleijsdonk.nl/hondenvrienden-onder-elkaar/) - Het fijne van medicatie ophalen uit de automaat van de apotheek is dat Josje mee kan, omdat ik niet naar binnen hoef. Dan loop ik er tijdens één van de vier dagelijkse uitlaatrondjes even langs. Zo ook vandaag Ik zie een man lopen, met een grijs staartje, die naar Josje kijkt en dan stilstaat en
- [Hoe opa vrienden maakte met Josje](https://mandyverleijsdonk.nl/hoe-opa-vrienden-maakte-met-josje/) - Mijn opa is dol op dieren en dieren zijn dol op mijn opa. Een uitzondering wordt niet geaccepteerd. Maar Josje vond opa in het begin een beetje eng. Dat kwam omdat opa een keer een snoepje had weggelegd voor Josje en voor de veel grotere hond van mijn tante. We zagen het niet gebeuren, maar
- [Geen brokjes op de weegschaal](https://mandyverleijsdonk.nl/geen-brokjes-op-de-weegschaal/) - Josje eet wanneer ze wil en zoveel (of weinig) als ze wil. Als haar bakje leeg is, vul ik het weer bij. Ik weeg het dus niet af en heb geen vaste eetmomenten voor haar. Josje heeft een gezond gewicht en ziet er goed uit, dus dat betekent voor mij dat ze niet te veel
- [Luisteren, Josje neemt de tijd](https://mandyverleijsdonk.nl/luisteren-josje-neemt-de-tijd/) - Josje kan misschien wel goed horen met die grote oren, maar luisteren is een tweede. Als ik ‘kom ’s hier‘ zeg, kijkt ze niet op of om. Nou kan ik begrijpen dat mijn hoge moederstem geen indruk maakt. Als ik vervolgens een lagere stem inzet en mijn voeten stevig op de grond zet, is de
- [Ben ik wel leuk voor Josje?](https://mandyverleijsdonk.nl/ben-ik-wel-leuk-voor-josje/) - Toen ik Josje net had, was ik over alles onzeker. Op een gegeven moment in een mate dat ik dacht dat Josje mij niet leuk vond. Wie wil er nou wonen bij iemand die onzeker is, angstig, somber en zoveel huilt? Zo ben ik namelijk in nieuwe situaties, door moeheid en overprikkeling Als ik bij
- [Schone slaapster](https://mandyverleijsdonk.nl/schone-slaapster/) - Als ik Josje ergens mee naar toe neem, zal ze niet gaan slapen. Ze houdt letterlijk altijd een oogje in het zeil. Zeker als er andere harige wezens zijn, zoals een tijger (lees: een kitten). Thuis slaapt ze als de beste, zoals het een hond betaamt. Dat heeft ze niet van mij; een lichte en
- [Er was eens](https://mandyverleijsdonk.nl/er-was-eens/) - Honden reageren op woorden, omdat ze daar een associatie mee leggen. Dat kan ook een kort zinnetje zijn als dat steeds hetzelfde zinnetje is. Met woorden als ‘straks‘ en ‘gisteren‘ kunnen ze niks. Ik heb echt moet leren om in tegenwoordige tijd te praten tegen Josje. Zelf zit ik met mijn hoofd 35 procent van
- [Een pittige meid](https://mandyverleijsdonk.nl/een-pittige-meid/) - Van de week zei iemand tegen mij dat chihuahua’s pittiger worden als ze ouder worden. Dat was de ervaring van de chihuahua uit hun familie. Ik schrok daar wel een beetje van. Ik hoop dat dit niet geldt voor alle chihuahua’s (lees: hoop dat het niet geldt voor Josje). Zij is best rustig voor een
- [Vuurwerkellende in december](https://mandyverleijsdonk.nl/vuurwerkellende-in-december/) - Het is al weer december. Dat betekent helaas ook vuurwerk, met het hoogtepunt op oudejaarsavond. Daar heb ik zelf een hekel aan; het is een rotgeluid en slecht voor het milieu. Mijn gevoeligheid voor prikkels kan ik niet uitzetten, maar ik houd er zoveel mogelijk rekening mee. Het scheelt ook dat ik geluiden kan plaatsen waardoor ik
- [Een eng unidentified object](https://mandyverleijsdonk.nl/een-eng-unidentified-object/) - Als Josje plotseling stilstaat tijdens het wandelen, hoort of ziet ze iets gevaarlijks. Tenminste, dat voelt voor haar zo. Meestal is het dan een geluid dat ze niet kan plaatsen. Ik ook niet, want ik hoor niet altijd wat haar aan het schrikken maakte. Of ze ziet iets waarvan ze niet snapt wat het is.
- [Wat een veerkracht](https://mandyverleijsdonk.nl/wat-een-veerkracht/) - Het lijkt me lastig om de dagelijkse dingen op drie pootjes te doen, omdat het vierde pijn doet door de operatie aan een knie. De afgelopen dagen moest Josje daarom het wiel weer uitvinden van haar dagelijkse dingen. De eerste dag heb ik Josje regelmatig in de tuin gezet. Ik bleef haar vasthouden, maar Josje
- [Zichtbaar zijn](https://mandyverleijsdonk.nl/zichtbaar-zijn/) - Regelmatig sta ik stil als ik Josje uitlaat, zodat zij haar behoefte kan doen of kan snuffelen. (Of omdat ze schrikt en niet verder loopt voor ze weet wat er aan de hand is.) Omdat ik al-tijd bezig ben met wat anderen mensen van me denken, vraag ik me af wat mensen dan zien. Als
- [Samen assertief durven zijn](https://mandyverleijsdonk.nl/samen-assertief-durven-zijn/) - Meer dan één assertiviteits-/sociale vaardigheidstraining heb ik gehad in mijn leven, maar het blijft zooo lastig voor me om assertief te zijn. Zowel voor mezelf als voor Josje, zoals die keer in de Hunkemöller. Ik vind niet op de tijd te woorden of durf ze niet uit te spreken; bang om een ander een vervelend gevoel
- [Een late reactie](https://mandyverleijsdonk.nl/een-late-reactie/) - Er was eens een Hunkemöller met een rij bij de kassa. Daarin stond ik, met Josje in mijn armen. De vrouw voor mij tikte op Josjes neusje, vast goedbedoeld. Josje was er echter niet van gediend. Ze wilde zich een weg uit mijn armen friemelen. Ik zag Josjes ongemak, maar gedragsmatig was ik bezig met
- [Au, botpijn](https://mandyverleijsdonk.nl/au-botpijn/) - Vandaag ben ik met Josje op controle geweest voor haar knie. Op één oktober is ze geopereerd vanwege patella luxatie. In de wachtkamer zat ze bibberend op schoot. In de auto wist ze nog van niks, dus was ze vrolijk. Wel fijn dat ik haar niet kan voorbereiden op een dierenartsbezoek. Dat scheelt weer een tijdje
- [Jasje aan, een hele handeling](https://mandyverleijsdonk.nl/jasje-aan-een-hele-handeling/) - Zoveel mogelijk koppel ik buitenactiviteiten aan elkaar. Dan ga ik bijvoorbeeld naar de supermarkt en laat ik daarna gelijk Josje uit, want dat scheelt: mijn jas uit en aan doen, schoenen uit en aan doen en overige vertrek-routine-dingen. Niet altijd komt dat goed uit qua tijd en van mijn uitlaattijden met Josje wijk ik niet
- [Twee tegen één, das gemeen](https://mandyverleijsdonk.nl/twee-tegen-een-das-gemeen/) - Josje is weer steeds meer haar oude ik nadat ze bijna twee weken geleden werd aangevallen door een hond. Ze rent weer, eet goed, blaft minder en haar staartje kwispelt. Gelukkig maar! Ik mag toch hopen dat ze niet nog een keer aangevallen wordt, want ze is ook al een keer door twee katten aangevallen. Twee
- [Aangevallen door een Amerikaanse staffordshireterriër](https://mandyverleijsdonk.nl/aangevallen-door-een-amerikaanse-staffordshireterrier/) - Josje werd vorige week aangevallen door een Amerikaanse staffordshireterriër. Helemaal in paniek pakte ik haar zo snel mogelijk op. Ze piepte en was uiteraard doodsbang. Ik had al bijna een crematie geregeld in mijn hoofd, maar Josje bleek lichamelijk ongedeerd. Haar winterjas had gelukkig bescherming geboden en ik was er op tijd bij. Maar de
- [Geen hulphond, wel een steunhondje](https://mandyverleijsdonk.nl/geen-hulphond-wel-een-steunhondje/) - Afgelopen donderdag gaf ik een gastles over autisme en herstel aan eerstejaars verzorgenden. Josje mocht gelukkig mee van de docent. Bij de ingang werd toch een beetje moeilijk gedaan, omdat Josje geen officiële hulphond is. Ik vind de huidige situatie erg zwart wit; je moet een officiële hulphond hebben die overal mee naar toe mag of je
- [Niet weten wat er is](https://mandyverleijsdonk.nl/niet-weten-wat-er-is/) - Er was vanmiddag iets met Josje.. Ze liep langzamer dan normaal, wilde niet eten en leek minder vrolijk. Toen ze ook geen snoepje wilde, maakte ik me echt zorgen. ‘Ik weet niet wat er is schatteke.’ Ik keek of er iets in haar bekje zat, checkte of er iets in haar vacht zat of onder
- [Josje, kom je buiten spelen?](https://mandyverleijsdonk.nl/josje-kom-je-buiten-spelen/) - k zit in de tuin als de teckel van de buurvrouw even bij mijn hekje komt kijken. ‘Mag Josje komen spelen?‘ vroeg het snoetje denk ik, in hondentaal. Er volgde wat gepiep en toen moest Teun mee de andere kant op voor een wandeling. Het duurde nog geen minuut. Dus toen Josje naar buiten kwam
- [Redenen om Josje te dragen](https://mandyverleijsdonk.nl/redenen-om-josje-te-dragen/) - Josje weegt maar twee kilo, dus kan ik haar makkelijk optillen. Dat doe ik af en toe dus ook, eventueel in haar draagtas. Gelukkig krijg ik niet vaak een opmerking of boze blik, maar ik blijf altijd bang voor wat mensen voor negatief commentaar hebben. Ik probeer dan maar bij mezelf te blijven en bij wat goed
- [Neurveus zijn](https://mandyverleijsdonk.nl/neurveus-zijn/) - Josje en ik zijn allebei een beetje nerveus op nieuwe plekken. Helemaal als het buiten Tilburg is, maar ook als het een ander plekje in Tilburg zelf is. Meestal laat ik haar uit in de buurt waar ik woon, maar soms moet ik ergens heen en neem ik Josje mee op de fiets. Dan kijk
- [Kusjes, heel veel kusjes geven](https://mandyverleijsdonk.nl/kusjes-heel-veel-kusjes-geven/) - Toen ik twee was kuste ik mijn zusje veel. Heel veel, zonder pauze soms. Ik kan me daar zelf uiteraard niks meer van herinneren, maar weet dit van mijn ouders. Nu kan ik mijn liefde kwijt aan Josje. Regelmatig krijgt zij een kus van mij. Dat gaat vanzelf. Het is niet alleen een uiting van
- [Coronatest met hond](https://mandyverleijsdonk.nl/coronatest-met-hond/) - Ik mag Josje wel meenemen toch? Blijf toch op de fiets,’ app ik naar mijn begeleidster. ‘Jahoor dat is volgens mij geen probleem,’ appt ze terug. Ik twijfel altijd nog wanneer ik Josje wel en niet mee mag nemen. Dit keer moet ik op de fiets naar de teststaat om te kijken of ik corona heb
- [Niet van mij zijde wijken](https://mandyverleijsdonk.nl/niet-van-mij-zijde-wijken/) - Samen met Josje ben ik bij kat Max en kitten Teddy. Teddy wijkt geen moment van mijn zijde. Sowieso niet als ik aan het eten ben, maar daarnaast heeft ze altijd energie om te spelen, te klieren of wil ze graag geaaid worden. Met andere woorden: je kan niet om haar heen. Ze likt ook
- [Jouw schoot is mijn schoot](https://mandyverleijsdonk.nl/jouw-schoot-is-mijn-schoot/) - Ik zit op de bank Las chicas del cable te kijken. Omdat ik nogal een rusteloze ziel ben, moet ik altijd iets te doen hebben naast het kijken naar een serie. Dat kan het aaien zijn van Josje of iets om te fröbelen, zoals borduren of kleuren op nummer. Vanavond is het diamond painting waarbij je hele
- [Poepje, de knuffel uit mijn jeugd](https://mandyverleijsdonk.nl/poepje-de-knuffel-uit-mijn-jeugd/) - Mijn zusje en ik hadden vroeger dezelfde knuffel; een klein bruin hondje. Mijn hondje heette Musti en was heel slim en serieus. Poepje was het jongere en ondeugende broertje. Eigenlijk een beetje zoals mijn zusje en ik waren; ik de serieuze en zei de spontane. We speelden tot in den treure met de hondjes, die
- [Ik ben hier niet van gediend](https://mandyverleijsdonk.nl/ik-ben-hier-niet-van-gediend/) - Josje ligt languit op mijn schoot, helemaal zen, terwijl ik een boek lees: Kom uit je hoofd. Af en toe kijk ik op mijn Iphone die naast me ligt, ondanks het voornemen dat niet te doen. Huh, is dat een barst! Ik hoop van niet en probeer het scherm schoon te maken, maar het is toch
- [Een andere associatie dan ik dacht](https://mandyverleijsdonk.nl/een-andere-associatie-dan-ik-dacht/) - Als ik weg moet, ben ik vaak onrustig. Zowel qua gevoel als qua bezigheden. Dan loop ik heen en weer in huis om dingen te doen, zoals mijn tas pakken. Josje merkt dat natuurlijk, vaak zelfs al eerder dan ik. Want ook als ik nog niet aan het rommelen ben, voelt zij al mijn onrust.
- [Om aandacht vragen](https://mandyverleijsdonk.nl/om-aandacht-vragen/) - Josje heeft niet graag dat ik ook aandacht heb voor andere levende wezens dan haar. Dat bleek al bij Teddy toen die een schattige kitten was. Laatst kwam Teddy, inmiddels geen kitten meer, twee weken logeren. Ze was nogal aanhankelijk en kwam vaak bij me zitten, wat ik heel gezellig vond. Maar natuurlijk moest Josje er dan
- [Ontsnappen bij de oppas](https://mandyverleijsdonk.nl/ontsnappen-bij-de-oppas/) - Josje was een paar uur bij mijn buurvrouw toen ik een uitje had. Het is een bekend adres, met bekende mensen dus en een bekend hondje. Ondanks dat het vertrouwd voelt is Josje het allerliefste thuis, bij mij. Dat is toch haar favoriete plekje, gelukkig maar. Maar het is ook fijn dat als ze elders
- [Dat was even schrikken!](https://mandyverleijsdonk.nl/dat-was-even-schrikken/) - Josje en ik komen terug van het bos en zitten samen op de nieuwe ebike (de oude was gestolen). Josje zit voorop in het mandje nieuwsgierig om zich heen te kijken. Omdat er in het bos veel honden waren (je gelooft het niet) vond Josje het te spannend om te plassen. Ze is sowieso nogal
- [Huilen op een off-day](https://mandyverleijsdonk.nl/off-day/) - Ik had mijn dag niet vandaag. Ik was gefrustreerd door een opstapeling van kleine dingen. En toen raakte ik gefrustreerd over de frustratie. En toen werd ik emotioneel. Ik wilde mezelf pijn doen en deed dat ook. Ik sloeg op mijn hoofd en een paar seconde had ik rust in mijn hoofd, maar daarna kwam
- [Moed en moediger](https://mandyverleijsdonk.nl/moed-en-moediger/) - Zeker met Josje in mijn leven, die angst als basisemotie heeft, ben ik me bewust van mijn stress, angst, paniek, gejaagdheid, onzekerheid en alle varianten erop. Josje is net zo’n spons als ik als er iets negatiefs of emotioneels in de lucht hangt. Dat betekent ook dat Josje mijn emoties kan overnemen. Dus probeer ik met regelmaat
- [Paniek als de bel gaat](https://mandyverleijsdonk.nl/dingdong/) - Op een deurbel, fietsbel of telefoontje reageer ik nogal Piet-Paniek-erig. Vroeger dacht ik gelijk dat er iemand dood was, soms letterlijk, omdat angst mijn normale staat van zijn was. Of ik dacht: help, wat heb ik fout gedaan? Ik herinner me nog goed dat ik in een kliniek was opgenomen voor mijn angst- en dwangstoornis (maak
- [Nu even niet sociaal](https://mandyverleijsdonk.nl/nu-even-niet/) - Ik zie vanuit mijn ooghoeken een man in zijn voortuintje zitten. Het is warm en ik ben moe en heb geen zin om hem te groeten. De man maakt lokgeluidjes naar Josje, die ze negeert. Ik twijfel even of ik niet toch wat moet zeggen, maar loop door en doe of ik de man niet
- [De middenweg (in de schaduw)](https://mandyverleijsdonk.nl/de-middenweg-in-de-schaduw/) - et is warm, heel warm. Een verandering in de omgeving waarin je leeft, vraagt om aanpassing van jou als persoon. Laat ik dat nou lastig vinden.. Ik functioneer dankzij routines, rituelen en structuur. Daarin iets veranderen, is soms nodig, maar lastig voor mij. Nu lees ik bijvoorbeeld regelmatig dat je niet midden op de dag je
- [Vleugels met een pleister](https://mandyverleijsdonk.nl/vleugels-met-een-pleister/) - Auteur: Marije Pietersma 'Wanneer is jezelf zijn goed genoeg voor de wereld om je heen? Wanneer en hoe moet je jouw aangeleerde overtuigingen en conditioneringen laten varen als het niet meer past? Is de persoon die jij in de basis bent gecreëerd door jouw omgeving of durf én mag je van jongs af aan jouw eigen
- [Altijd anders dan gedacht](https://mandyverleijsdonk.nl/altijd-anders-dan-gedacht/) - Auteur: Klaske Van der Weide 'Beschouwend, overwegend, gelardeerd met persoonlijke ervaringen, beschrijft de auteur hoe ze haar autisme ervaart en beleeft. Terugblikken en nieuwe inzichten wisselen elkaar af. De toon is nu eens berustend, dan weer opstandig en telkens spreekt gezonde zelfreflectie en zelfspot door de woorden heen. De auteur schroomt niet ook zwakke momenten een
- [Afwijkend en toch zo gewoon](https://mandyverleijsdonk.nl/afwijkend-en-toch-zo-gewoon/) - Auteur: Sarah Morton 'Ze kon zich misschien niet zo goed sociaal uiten, maar wat een opmerkingsgave! Ze onthield het allemaal, kon het opschrijven en er een boek van maken. Geactualiseerde heruitgave. Sarah Morton leeft in haar prille jeugd met het gevoel dat ze een gewoon, alleen wat eigenzinnig kind is. Haar omgeving ziet echter dat haar
- [Zee van ruimte, leven met autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/zee-van-ruimte-leven-met-autisme/) - Auteur: Merijntje Betzema 'Hoe moet ik haar vertellen dat ik nog steeds niet precies weet hoe dat werkt? Meedoen. Hoe je mee moet doen met de gewone wereld. Merijntje krijgt op volwassen leeftijd te horen dat ze autisme heeft nadat ze op het randje van een burn-out zweeft. Ze heeft een eigen ontwerpbureau en is imago-adviseur,
- [Wanneer de puzzelstukjes op hun plaats vallen](https://mandyverleijsdonk.nl/wanneer-de-puzzelstukjes-op-hun-plaats-vallen/) - Auteur: Nikki Koppelaar ‘Wanneer de puzzelstukjes op hun plaats vallen’ is een boek over het leven van Nikki waarin zij vertelt over de weg naar haar late diagnose autismesspectrumstoornis. Zij heeft altijd het gevoel gehad dat ze anders was dan de mensen om haar heen, maar waarom ze zich zo voelde begreep zij niet. Na jarenlang
- [Tips voor naasten van mensen met autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/tips-voor-naasten/) - Samen sterk toch? Daarom vind je hier enkele tips voor familie, partners, hulpverleners en andere mensen die te maken hebben met mensen met autisme. De belangrijkste tip is dat het per individu verschillend is wat helpt omdat het naast iemands vorm van autisme ook nog afhangt van dingen als leeftijd, intelligentie en persoonlijkheid. En blijf
- [Onzichtbaar anders, want autisme zie je niet](https://mandyverleijsdonk.nl/onzichtbaar-anders/) - Het kan lastig zijn als anderen autisme niet zien. Je kan je dan soms onbegrepen voelen. Het is soms ook haast onmogelijk te zien omdat autisme nu eenmaal onzichtbaar is, bijvoorbeeld door camoufleren en doordat de voorbereiding en verwerking plaatsvinden als je alleen bent. Hieronder zie je mogelijke processen die kunnen spelen bij mensen met
- [Bijdragen aan een inclusieve wereld](https://mandyverleijsdonk.nl/bijdragen-aan-een-inclusieve-wereld/) - Eerder schreef ik al over het geven van gastlessen en lezingen waarbij ik spreek uit ervaring met autisme en psychische problemen. Ik ben niet zomaar open, niet zonder doel. Idem wat bloggen, vloggen en tekst en foto’s op social media plaatsen betreft. Het kost me immers tijd, energie en… privacy. Wat hoop ik te bereiken of bij
- [Gastblogs voor Stichting Dwangstoornis](https://mandyverleijsdonk.nl/stichting-dwangstoornis/) - Bij autisme zie je soms ook psychische problemen en dan kan er sprake zijn van co-morbiditeit. Dan heb je meer dan één diagnose. Hieronder vind je een rijtje met links naar eerder geschreven gastblogs voor Stichting Dwangstoornis *. Ze gaan over de psychische problemen OCS (dwangstoornis) en OCPS (dwangmatige persoonlijkheidsstoornis). Wie weet haal je er
- [De poort, de paljas en het meisje - Deel 1](https://mandyverleijsdonk.nl/de-poort-de-paljas-en-het-meisje-deel-1/) - Auteur: Bep Schilder 'In een historisch stadje langs een brede rivier groeit een meisje op met het syndroom van Asperger. Vader is hoogleraar (dogmatische) theologie. Moeder heeft een meer vrijzinnige achtergrond en is haar man en tien kinderen zeer toegewijd. Vanuit een onorthodoxe en authentieke levenshouding weet zij binnen het benauwende gereformeerde klimaat toch ruimte voor
- [Zoen me tot ik zwicht](https://mandyverleijsdonk.nl/zoen-me-tot-ik-zwicht/) - Auteur: Helen Hoang 'Stella heeft een briljant wiskundig brein, maar sociaal is ze erg onhandig. Daardoor heeft ze minder liefdeservaring dan je van een dertigjarige zou verwachten. Ze haat seks, zo gênant! Er zit maar één ding meer op: praktijkervaring opdoen. De charmante escort Michael is bereid om Stella de fijne kneepjes van het vak bij
- [Desnoods de hele wereld](https://mandyverleijsdonk.nl/desnoods-de-hele-wereld/) - Auteur: Eva Louise Bakker 'Anna Berg ziet op een dag onverwacht dertigduizend euro op haar bankrekening staan. Velen zouden zo’n verrassing omarmen, maar voor Anna is de gebeurtenis een ramp. Zij gaat door het leven met overgevoelige zintuigen en constante stress – asperger, al heeft zij daar zelf geen weet van. Verrassingen vermijden en structuur nastreven
- [De Poort, de Paljas en het Meisje - Deel 2](https://mandyverleijsdonk.nl/de-poort-de-paljas-en-het-meisje-deel-2/) - Auteur: Bep Schilder 'In het tweede deel van deze hartverwarmende trilogie vervolgt de schrijfster haar zoektocht naar vervulling in het Ierse Dingle. Deze hoopt ze te vinden in de armen (en het bed) van een authentieke Kelt. Later volgen we de zowel schrijnende als hilarische ontwikkelingen in haar strijd om een ‘goed mens’ te wezen. Met
- [Zondagsleven](https://mandyverleijsdonk.nl/zondagsleven/) - Auteur: Judith Visser 'Rinkelende telefoons, felle lampen, rumoerige collega’s én haar hond mag niet mee. Voor Jasmijn Vink, die autisme heeft, is het dagelijkse kantoorleven een ware beproeving. In Zondagsleven zoekt Jasmijn uit hoe ze, ondanks alle chaos, een veilige en overzichtelijke wereld voor zichzelf kan creëren. Hoe ze haar hoofd boven water kan houden, niet
- [Zondagskind](https://mandyverleijsdonk.nl/zondagskind/) - Auteur: Judith Visser 'Een pure en overdonderende roman over opgroeien met autisme Jasmijn Vink praat niet. Wel met haar hond. En met Elvis. Die zeggen namelijk niets terug en dat is fijn. Hoe kan het dat anderen wel weten hoe ze zich moeten gedragen? Dat mensen zich kunnen afsluiten voor alle prikkels, die ervoor zorgen dat
- [Ginny Moon heeft gelijk](https://mandyverleijsdonk.nl/ginny-moon-heeft-gelijk/) - Auteur: Benjamin Ludwig 'Ginny Moon is veertien jaar oud. Ze is gek op Michael Jackson. Als ze niet 's ochtends exact negen druiven eet, kan ze de dag verder wel afschrijven. Bij haar derde pleeggezin heeft ze eindelijk een thuis gevonden - iets waar een ander gelukkig mee zou zijn. Maar Ginny bekijkt de wereld nou
- [Mijn zus heeft autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/mijn-zus-heeft-autisme-eline-kaptein/) - Auteur: Eline Kaptein ´Een boekje voor kinderen die een zus met autisme hebben Via dit boekje krijgen kinderen een kijkje in de wereld van een zus met autisme. Er worden handige tips en weetjes gegeven, waardoor ze hun zus beter leren te begrijpen. Ik ben Merel. Soms ben ik wat druk. Dan wil ik graag
- [Niemands meisje](https://mandyverleijsdonk.nl/niemands-meisje-lydia-rood/) - Auteur: Lydia Rood ´Indrukwekkende en meeslepende jeugdroman over de angst dat niemand je ooit begrijpen zal. Vanaf 13 jaar. Ik krijg altijd de schuld. Omdat ik schreeuw, kwaad word, met dingen ga smijten, wegloop. Alsof het daarmee begint. Alsof ik dat zomaar doe, voor mijn lol of zo. Dat slaat toch nergens op? Ik word
- [IJskastmoeder](https://mandyverleijsdonk.nl/ijskastmoeder-janneke-van-bockel/) - Auteur: Janneke van Bockel 'Ontroerende getuigenis over leven met een aspergerkind. In dit boek schrijft Janneke van Bockel openhartig over haar zoektocht naar houvast als ze hoort dat haar dochter het syndroom van Asperger heeft. Met vallen en opstaan leert ze hoe ze haar dochter daarin kan begeleiden en wat dat van de andere gezinsleden
- [Uitlegmoeder](https://mandyverleijsdonk.nl/uitlegmoeder-janneke-van-bockel/) - Auteur: Janneke van Bockel 'Openhartig boek over de impact van autisme op een tiener en haar omgeving Er zijn weinig boeken over tieners met autisme. Janneke van Bockel gunt je een openhartige inkijk in haar gezin: de eerste verliefdheid, de moeizame overgang naar de middelbare school, het samen - met vallen en opstaan - leren
- [Fien is een vijfhoekje](https://mandyverleijsdonk.nl/fien-is-een-vijfhoekje-nadja-van-sever/) - Auteur: Nadja van Sever ´Fien is een beetje anders dan de andere kinderen. Ze houdt van gaten in haar kleren, van alles rood te kleuren en van de eerste te zijn. Het borrelt in haar buik als dingen niet gaan zoals zij wil. Dan wordt Fien boos. Als Fien borden steelt in de supermarkt, haar
- [Survival](https://mandyverleijsdonk.nl/survival-lydia-rood/) - Auteur: Lydia Rood ´Het maakt niet uit wat ik doe of niet doe. Maakt niet uit hoe ik mijn best doe. Er is iets met me waardoor niemand van me kan houden. Wist ik maar wát. Op kamp met jongeren die je nog nooit hebt gezien. Liesbeth kan niets vreselijkers bedenken. Maar haar moeder heeft
- [Moederen met autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/moederen-met-autisme-sigrid-landman/) - Auteur: Sigrid Landman 'Moederen met autisme' is het succesvolle debuut van Sigrid Landman (1968).Ze vertelt op haar eigen, openhartige manier hoe zij zich altijd anders heeft gevoeld. Na de geboorte van dochter Kim gaat het mis. De baby gooit haar gestructureerde leven volledig overhoop. Kim verandert van een lief, klein meisje in een peuter met
- [Twee lichamen heb ik](https://mandyverleijsdonk.nl/twee-lichamen-heb-ik-linda-van-der-niet/) - Auteur: Linda van der Niet 'Openhartige colums over de opvoeding van een kind met autisme en een verstandelijke beperking. Linda van der Niet is getrouwd met André. Samen hebben ze twee dochters: Daniëlle (2000) en Debbi (2003). Daniëlle heeft klassiek autisme en een (licht) verstandelijke beperking. De columns in dit boek schreef Linda vanuit haar
- [Autisme zit van binnen 2](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-zit-van-binnen-2-claudia-de-kok/) - Auteur: Claudia de Kok 'Het vervolg op het debuut "Autisme zit van binnen". In het 2e deel vindt u naast algemene informatie over autisme ook de ervaring van de auteur; Claudia de Kok. Claudia heeft onlangs de diagnose (kern) autisme gekregen, haar man heeft PDD NOS en samen hebben zij 3 kinderen. Marit (10 jaar)
- [Even een receptje zoeken](https://mandyverleijsdonk.nl/even-een-receptje-zoeken/) - Dat appelmoes en spaghettiniet samen kunnenomdat het niet hoort,niet smaakt en niettraditioneel is,kan je wel beamen toch? Maar omdat bij mij alleszwart-wit is en ik veelte veel nadenk overde dingen waar je nietover na zou moeten denken,is koken gedoe. Ingrediënten mogen alleenmaar bij elkaar als dat‘officieel’ ook kan,al ben ik geen kok enkook ik meestal
- [De betovering van de toren](https://mandyverleijsdonk.nl/de-betovering-van-de-toren-patricia-bouwhuis-ooyevaar/) - Auteur: Patricia Bouwhuis-Ooyevaar `Als het om sociale interactie gaat, loopt het bij de 22-jarige Lena niet altijd even soepel. Daarom houdt ze zich liever afzijdig van anderen en geniet ze van de rust op de boerderij van haar grootvader. Aan hun erf grenst het landhuis, dat een grote rol speelt in haar verbeelding. Wanneer dit
- [Een soort vonk](https://mandyverleijsdonk.nl/een-soort-vonk-elle-mcnicoll/) - Auteur: Elle McNicoll ‘Tijdens een schoolproject ontdekt de elfjarige Addie dat in het dorp waar ze woont, vroeger heksen werden vervolgd én gedood. Ze vindt het zo onrechtvaardig dat ze een monument wil oprichten voor de vrouwen die daar onterecht de dood vonden. Maar het dorp zit er niet op te wachten. Zo’n monument is
- [Lifehacks voor meiden met autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/lifehacks-voor-meiden-met-autisme-els-blijd-hoogeweys/) - Auteur: Els Blijd-Hoogewys ‘In de periode van 8 tot 18 jaar kan het leven behoorlijk ingewikkeld zijn. Als meisje met autisme kun je je handen vol hebben aan alle uitdagingen van het dagelijks leven. Lifehacks voor meiden met autisme is een eigentijds en vlot geschreven boek voor meisjes en meiden met autisme. Het geeft informatie, tips en
- [Ik ben autastisch!](https://mandyverleijsdonk.nl/ik-ben-autastisch-bianca-toeps/) - Auteur: Bianca Toeps ´Je kunt Bianca herkennen aan haar petje, dat heeft ze altijd op. Ze draagt graag wijde kleding die lekker zit, is dol op Japan en verzamelt alles wat met Disney te maken heeft. En ze heeft autisme. Wat betekent dat precies? Bianca legt je uit hoe autistische hersenen werken en waarom sommige
- [Kleine pup, wil jij bij mij?](https://mandyverleijsdonk.nl/kleine-pup-wil-jij-bij-mij/) - Je rolt je op,op mijn schoot.Ik aai jemet korte halenzoals je moederje vachtje likte. Nu probeer ikhaar te zijn,maar ik ben bangdat ik als mensnooit aan haartippen kan. Bangdat jijnietbij mijwilzijn. Je praat nietin mijn taal.Ik moetde jouwe leren,maar daar komenwe eens uit.
- [Fientje zoekt de zon op](https://mandyverleijsdonk.nl/fientje-zoekt-de-zon-op-an-sledsens/) - Auteur: An Sledsens ´Fientje wandelt energiek en welgemoed het zonnetjein, de meest alledaagse situaties tegemoet.Maar waar iedereen rondom haar die wondere wereldmachtig lijkt te zijn, raakt Fien al snel overvoerd,en zakt haar energiepeil zienderogen.Poes Clara helpt haar liefdevol die overweldigingte begrijpen, waardoor Fientje zachtjesaan de mooie intensiteit van haar fijnafgestelde gevoelsleven kan omarmen en haar
- [Naomi, wat kies ik voor haar?](https://mandyverleijsdonk.nl/naomi-wat-kies-ik-voor-haar-wilma-klaassen/) - Auteur: Wilma Klaassen "De jongvolwassen Naomi heeft een verstandelijke handicap en kampt met autisme en epilepsie. Haar moeder stelt in dit boek vragen waar iedere ouder van een zorgafhankelijk kind mee worstelt. Je weet dat er een moment komt waarop andere mensen voor je kind moeten gaan zorgen. Maar hoe vind je dan de meest
- [Draaikolken in Luna's hoofd](https://mandyverleijsdonk.nl/draaikolken-in-lunas-hoofd-colette-de-bruin/) - Auteur: Colette de Bruin ´Als iets nog niet duidelijk is voor Luna, blijft ze er maar over nadenken. Haar hoofd raakt overvol van allerlei gebeurtenissen op een dag. Zo vol, dat niets meer lukt. Gelukkig weet mama hoe ze die woeste draaikolken tot rust kan brengen. Samen sluiten Luna en mama alle openstaande mappen. Ze
- [Snap je wat ik bedoel?](https://mandyverleijsdonk.nl/snap-je-wat-ik-bedoel-arie-van-wijhe/) - Auteur: Arie van Wijhe 'Snap je wat ik bedoel? is een liefdevol, aangrijpend maar ook humoristisch relaas van een vader met een dochter met een beperking. Arie van Wijhe beschrijft slapeloze nachten en woede-uitbarstingen. Maar dan zijn er de momenten die het allemaal waard maken: wanneer Marije, op haar unieke manier, plotseling laat merken hoeveel
- [Deze autist ging naar Japan](https://mandyverleijsdonk.nl/deze-autist-ging-naar-japan-bianca-toeps/) - Auteur: Bianca Toeps "Toen Bianca Toeps in 2008 voor het eerst in Japan was, wist ze het al: 'Hier ga ik ooit wonen.' Sinds kort heeft ze eindelijk haar micro-appartementje in Tokio, maar dat ging niet zonder slag of stoot. In dit boek vind je geen levenswijsheden, opgehangen aan een Japans woord waar men in
- [Ik voel me anders](https://mandyverleijsdonk.nl/ik-voel-me-anders-patty-schaafsma/) - Auteur: Patty Schaafsma “Assley is een meisje dat zich anders voelt dan de kinderen bij haar op school. Ze strubbelt met de dagelijkse dingen. Gelukkig heeft ze ook middelen die haar helpen om te voorkomen dat ze boos wordt. Thuis is een veilige plek waar ze zichzelf kan zijn. Ze komt erachter dat ze autisme
- [Het wachten waard](https://mandyverleijsdonk.nl/het-wachten-waard-chloe-liese/) - Auteur: Chloe Liese "Ren Bergman is een knappe en succesvolle ijshockeyspeler met een prachtige lach en een warme persoonlijkheid. Hij is al langere tijd gek op Frankie Zeferino, de socialmediamanager van zijn team, maar omdat ze collega’s zijn mag hij haar niet mee uit vragen. Frankie Zeferino is een expert in sarcasme en bijtende humor.
- [Planeet liefde](https://mandyverleijsdonk.nl/planeet-liefde-claudia-hovers/) - Auteur: Claudia Hovers ´De 12-jarige Pien is voor het eerst verliefd en dat vindt ze maar lastig. Hoe kan ze Robin, de jongen die het nog warriger in haar hoofd maakt, voor zich winnen? Bij haar eigen ouders kan ze niet terecht voor advies. Die hebben zo hun eigen problemen op liefdesgebied. Haar onhandigheid en
- [Het museum van gevonden voorwerpen](https://mandyverleijsdonk.nl/het-museum-van-gevonden-voorwerpen-emma-zegers/) - Auteur: Emma Zegers ‘Diede heeft het syndroom van Asperger, een rijbewijs dat ze niet gebruikt en kleptomane neigingen. Thuis gaat de meeste aandacht naar haar eveneens autistische broertje, waardoor het meestal niet zo gezellig is. Stiekem kan ze dan ook niet wachten tot de zomervakantie weer voorbij is. Robin heeft bij zijn verhuizing niet meer
- [Bericht vanuit mijn hart](https://mandyverleijsdonk.nl/bericht-vanuit-mijn-hart-myrthe-kamerbeek/) - Auteur: Myrthe Kamerbeek "Gedichten en tekeningen vol liefde en tegenstrijdigheden. Vanuit haar hart laat Myrthe zien wat ze vindt, wat ze voelt en hoe ze tegen de wereld aankijkt. Een wereld die vaak zo moeilijk voor haar was. Ze gunt de lezer ook een blik naar binnen. Zo ervaren we haar bijzondere liefde voor dieren
- [Bijzonder Authentiek](https://mandyverleijsdonk.nl/bijzonder-authentiek/) - Auteur: Judith Kraft 'Bijzonder Authentiek is een bundel met gedichten over herkenbare menselijke emoties én autisme! Sommige geschreven met een knipoog, andere met een serieuze ondertoon. Want zelfkennis en humor zijn de sleutels tot acceptatie. Wáár je ook mee zit. De gedichten zijn niet alleen bedoeld voor mensen met autisme maar ook voor (groot)ouders, broers en
- [Autisme, emoties vanuit mijn innerlijke ik](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-emoties-vanuit-mijn-innerlijke-ik/) - Auteur: Vicky Potters 'Vicky heeft veel over autisme gelezen, maar volwassenen die hun emoties zo verwoorden, zijn bijna niet te vinden. Het verwoorden van emoties en gevoelens zorgen ervoor, dat het contact met de buitenwereld blijft bestaan. Moeilijk communiceren is de rode draad in het leven van iemand met autisme. Ze is zelf haar gevoelens gaan
- [Autisme - Schaduw tussen grijs en wit](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-schaduw-tussen-grijs-en-wit/) - Auteur: Vicky Potters 'Vicky Potters heeft in haar eerste bundel haar gevoelens beschreven om anderen te bereiken en vooroordelen en oordelen over autisme weg te nemen. In deze tweede bundel wil Vicky duidelijk maken dat er vanuit het fragiele innerlijk een strijdbare weg is naar begrip, hoop en kracht. Via deze weg moeten professionele wetenschap en
- [Diepe dalen en zonnestralen](https://mandyverleijsdonk.nl/diepe-dalen-en-zonnestralen/) - Auteur: Nica Versleijen 'Nica Versleijen (2001) probeert in haar dichtbundel diepe dalen en zonnestralen een tweestrijd te laten zien. Een tweestrijd die Nica dagelijks voert en een jaar lang heeft vastgelegd voor jullie als lezer. Het gaat over hoop en wanhoop, over diepe dalen maar ook over zonnestralen. Alle gedichten komen recht uit Nica's hart, de
- [De scherven die woorden werden](https://mandyverleijsdonk.nl/de-scherven-die-woorden-werden/) - Auteur: Ingeborg van Vliet 'Deze gedichtenbundel bevat gedichten over mijn eigen leven met autisme en de pijn die daarmee gepaard gaat, over onze zoon die autistisch is (en verstandelijk beperkt) en over het verdriet dat ik mijn hele leven meedraag door het vroege overlijden van mijn vader. Het geloof speelt een centrale rol in de gedichten.
- [De piramide over mij en Josje](https://mandyverleijsdonk.nl/de-piramide-over-mij-en-josje/) - De Piramide is een nieuwsbulletin en interactieve website voor cliënten, naasten en medewerkers van GGz Breburg. Doel is bij te dragen aan de communicatie in de triade van cliënten, naasten en medewerkers. Josje en ik waren geïnterviewd voor het themanummer over eenzaamheid.
- [Mijn geheim, rubriek Dierbaar](https://mandyverleijsdonk.nl/mijn-geheim-rubriek-dierbaar/) - In 2022 ben ik geïnterviewd over mijn band met Josje voor Mijn Geheim.Begin 2022 ben ik geïnterviewd over mijn band met Josje voor het tijdschrift Mijn Geheim (nummer 10-2022). Dit is een tijdschrift met persoonlijke verhalen. lees het interview hieronder.
- ['Ik zoek een plek op de universiteit waar ik mezelf mag zijn'](https://mandyverleijsdonk.nl/ik-zoek-een-plek-op-de-universiteit-waar-ik-mezelf-mag-zijn/) - Een interview uit 2013 over studeren, door Laura Vegter voor Ervaringswijzer.nl. `Mandy (26) doet haar studie psychologie op een lager tempo, vanwege angst- en dwangklachten. Voor mensen met beperkingen bestaan er weinig regelingen. Daar loopt Mandy tegenaan. Ik zou zo graag willen dat studenten met psychische problemen zich niet meer zo alleen voelen. Na de
- [Popje](https://mandyverleijsdonk.nl/popje/) - Tien jaar geleden leed ik nogal.Toen ik na een lange opnamede psychotherapeutiekliniek verliet,kreeg ik een ballon mee.Symbolisch, van de dramatherapeut. Er zat geen knoop in, zodat ikde ballon leeg kon laten lopenals ik iets los moest laten. Correctie,mocht, over ‘moeten’ spraken we niet. De ballon stond ook symbool voor spelen,want ook dat mocht ik weer
- [Wachtkamers](https://mandyverleijsdonk.nl/wachtkamers/) - Zoveel wachtkamers gezien.In Tilburg, Venray, Halsteren,Amsterdam en Rotterdam. Op zoveel stoelen gezeten;meestal koud, soms nog metde angst van een vorige wachter erin. Soms met iemand, vaak alleen.Meestal zonder koffie of thee.Liever stil, dan praten. Zoveel wachtkamers gezien.Waar ik hoopvol zat.In afwachting op lichter leven.
- [Intrusies, wat als ik haar laat vallen?](https://mandyverleijsdonk.nl/intrusies-wat-als-ik-haar-laat-vallen/) - Wat nou als ik haaruit mijn armen laat glippenals ik de trap afloop,omdat ik haar zo graag in mijn armen houd? Wat als ik de deur van de badkamer openlaat staan, ze op de wc-bril springten dan verzuiptin het voor haar diepe water? Wat als ik de rolriem los maak, zodat ze even vrijis en
- [Alle dagen heel druk](https://mandyverleijsdonk.nl/alle-dagen-heel-druk/) - Zes boeken met boekenleggersnog niet eens halverwege enwoorden die niet binnenkwamenof al weer zijn vergeten. Spontaan de zware kast uitruimen,hem naar elders verschuiven en weerinrichten. Behalve de helft, wantdaar wil je vandaag nog iets mee. Het limiet van Instagram, Twitter enFacebook overschrijden terwijl de angstom wat anderen van je vinden, je normaliterhad tegengehouden. Dit moet
- [Te laat of op mijn tijd?](https://mandyverleijsdonk.nl/te-laat-of-op-mijn-tijd/) - Hoe laat het was durfde ik niet te zeggen,dus verborg ik mijn horloge,met plastic roze strikjes,onder mijn mouw, zoalsde bijlessen onder een stapelboeken als er visite kwam. De klok aan de muur weesme na en tikte dat ik laat was.Die avond viel ik in slaapboven mijn extra huiswerk,maar ik heb geen idee hoe laat. Later zochten luistertoetsen,spotprenten bij geschiedenis,open opdrachten en andere on-vaardigheden me op het
- [Maar wat als ik anders](https://mandyverleijsdonk.nl/maar-wat-als-ik-anders/) - Maar wat als ik eerder klaar ben of later?Wat als ik blote armen heb en zij niet?Wat als ik sneller adem?Wat als ik langzamer mijn nest uitvlieg? Wat als ik iets ‘te’ ben?Te gevoelig,te stil of te luid?Te puntig of te golvend?Te normaal of te anders?Te pittig of te saai? Wat als ikte veel denk,te
- [Niet toegestane delen](https://mandyverleijsdonk.nl/niet-toegestane-delen/) - Alles wat niet hoofd-noodzakelijk en uiterstnuttig was, mocht niet. Het spanningsveld,tussen waar ik behoefte aan had versus wat ik deed om goed te willen zijn, was groot. De druk op de ketel,maakte me angstig en dwangmatig.Alles werd gegoten in regels. Steeds meer moetens.Controleren, wassen, vermijden, tellen, aantikken, ordenen, verbeteren, rechtzetten. Door de dwang, kwam er
- [Intern](https://mandyverleijsdonk.nl/intern/) - Ik snik mijn ouders uit.Twintig jaar jong.Veertig jaar oude pijnte snappen en verwerken.Hier, vierentwintig uurwerken per dag. De deur gaat dicht.De grote weekendtas opwieltjes rolt niet.Hij slakt en huilt slijm.Struikelend sjokt hij voort.Een slijmspoor achterlatend Ik word gek, maarover een jaar rol iknaar huis met hoopof moet ik dan verder lerenvoor dat andere hokjein een
- [Informatiedichtheid](https://mandyverleijsdonk.nl/informatiedichtheid/) - Zojuist heb ik de tijdstil gezet.Had geen zin meer om te rennen.Ik drink thee. Mijn informatiedichtheidstond op exploderenNu is het tijd omsterren te exploreren Eén voor éénneem ik ze waarAls er eentje valt,doe ik een wens Dat de klokzich voortaan aanpastAan mijn innerlijkegrens.
- [Opgelucht](https://mandyverleijsdonk.nl/opgelucht/) - Toen ik de diagnose ASS kreegluchtte ik op in de lucht.Immers liet ik vele diagnosesachter die mismatche met mij. En ik greep me stevig vastaan alle kenmerken. Iklas vele boeken, sprakover niks anders dan ASS. Ik ontdekte wie ik wasen toen ik dat accepteerde,werd ik steeds meer ik, inclusiefde voor- en nadelen van ASS. De
- [Wiebelen en friemelen](https://mandyverleijsdonk.nl/wiebelen-en-friemelen/) - Onder de tafelwiebel ik met mijn voeten.Alleen voor de tvkrab ik aan mijn hoofd.Op tafel tik ik met vingersals niemand het ziet. Tijdens een gesprekwrijf ik met mijn duimover mijn andere nagels.Van wijsvinger naar pink.En terug naar het begin.Terug naar het begin. Vroeger beet ik nagelsen duimde ik, met een doekjemijn voortanden naar voren.Ik epileerde
- [Autisme =](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme/) - Eerlijk zijn, trouw en puur.Een unieke kijk hebben op.Netjes zijn en ordenen.Passies hebben, al is deuitvoer soms vertraagd.Niet oordelen over anderen omdatjij weet hoe naar dat voelt. Maar autisme is voor mij ook datalle geluiden, geuren en bewegingentien keer harder aankomenof juist dat prikkels nietbewust worden opgemerkt.Dat je het overzicht verliesten dan niet tot actie
- [Mijn grens pas laat weten](https://mandyverleijsdonk.nl/o-wacht-dat-was-blijkbaar-mijn-grens/) - Even geleden rondde ik de cursus Communicatie af voor mensen met autisme. Qua theorie niet heel vernieuwend met mijn studie- en therapieachtergrond, maar wel handig om te weten waar ik nu sta. Mijn communicatievaardigheden zijn prima, maar ik mag wel ietsje directer zijn. Zeker als ik een grens moet aangeven mag ik sneller en duidelijker
- [Afwijkend en toch zo gewoon, mijn review](https://mandyverleijsdonk.nl/afwijkend-en-toch-zo-gewoon-mijn-review/) - In Afwijkend en toch zo gewoon neemt Sarah Morton je mee naar haar jeugd. Het is een heruitgave van de eerste druk uit 2008. Sarah kreeg een autismediagnose op haar zesde. Tegenwoordig zet ze haar ervaringen in voor anderen, schrijft ze boeken en geeft ze lezingen. Wat is mijn leeservaring en wie raad ik het
- [Niet spontaan reageren op spontane vragen](https://mandyverleijsdonk.nl/niet-spontaan-reageren-op-spontane-vragen/) - Uhhhhhhhhh. Ik weet niet. Uhm. Even denken hoor. Reageer jij ook zo op een spontane vraag van iemand? Misschien zeg je wel helemaal niks door totale chaos in je hoofd bij iets onverwachts. Bijvoorbeeld als iemand 'toevallig' in de buurt is en vraagt of ze langs kan komen, of je vanavond mee op date wil,
- [Vriendin over mediteren](https://mandyverleijsdonk.nl/vriendin-over-mediteren/) - Hieronder vind je een interview met tijdschrift Vriendin over hoe mindfulness mij geholpen heeft bij mijn depressie. Ik was toen 26. Lees het artikel uit de Vriendin hieronder
- [Sociale angst bij autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/sociale-angst-bij-autisme/) - Angstig zijn is menselijk en veel mensen hebben last van sociale angst. Als het echter langere tijd je leven gaat beheersen in de zin van dat het je functioneren en welzijn belemmert, spreek je van een sociale angststoornis. Het is denk ik welbekend voor mensen met autisme. Hoewel de sociale angst bij mij niet meer
- [’s Nachts eten door onrust](https://mandyverleijsdonk.nl/s-nachts-eten/) - Het is bijna twaalf uur nachts als ik de elektrische gril in het stopcontact steek. Een paar minuten over twaalf (gecontroleerd op twee klokken) eet ik beschaamd twee bonenburgers met tomatenketchup. Om twaalf uur staat de calorieteller op nul, dus begin ik altijd opnieuw met tellen. 's Nachts eten, ik wil het niet maar doe
- [Sociaal wenselijk gedrag verminderen](https://mandyverleijsdonk.nl/sociaal-wenselijk-gedrag-verminderen/) - Als kind al was ik vreselijk onzeker en deed ik sociaal wenselijk om te voorkomen buitengesloten te worden. Achteraf gezien denk ik dat dat voor een groot deel komt door autisme en dan vooral het niet weten van autisme. Constant had ik het gevoel anders te zijn en er niet bij te horen. De kleinste
- [Zijn die problemen nou nog niet voorbij?](https://mandyverleijsdonk.nl/problemen/) - Onderstaande collage ziet er niet vrolijk uit, maar dat hoef ik vast niemand te vertellen. Ik ben afbeeldingen aan het zoeken voor bij mijn PowerPoint presentatie. Die geef ik volgende week voor een groepje professionals dat zich richt op werkgevers, organisaties en aan de andere kant op werkenden en werkzoekenden. Dan kom je ook mensen tegen
- [Stage en werk buiten de hokjes](https://mandyverleijsdonk.nl/buiten-de-hokjes/) - Kandat? #Ervaringsdeskundige zijn en zelf nog #therapie hebben? #Psychologie studeren en #ASS hebben? #stage
- [Meedoen op mijn eigen manier](https://mandyverleijsdonk.nl/weer-meedoen/) - Vroeger had ik voor ogen dat ik nu een afgestudeerde en werkzame psychologe zou zijn, met zwembad en tennisbaan in de tuin. Ik zou meedoen, maar het is anders gelopen. Dat is balen aan de ene kant, maar ook prima aan de andere kant. Het is zoals het is en ik ben blij met wat
- [Wat is een ervaringsdeskundige?](https://mandyverleijsdonk.nl/wat-is-een-ervaringsdeskundige/) - Onder andere in de geestelijke gezondheidszorg werken we steeds meer met een ervaringsdeskundige in het team. In deze blog maak ik gebruik van een gids ´Ervaringsdeskundigheid beroepscompetentieprofiel´ die is samengesteld door onder andere GGZ Nederland en het Trimbos-instituut. In het begin was er veel scepsis en wantrouwen over dit nieuwe beroep. Maar steeds meer wordt
- [Waarom open opdrachten zo lastig zijn](https://mandyverleijsdonk.nl/open-opdrachten/) - Godallemachtig, denk ik altijd bij open opdrachten, dat kan ik toch niet. Wat wordt er van me verwacht? Wat wil de docent? Nu is het ook nog zo dat ik onder druk sta. De docent blijkbaar ook, want ik moet een opdracht uit week drie van de cursus inleveren op dag twee van de cursus.
- [Vereenvoudiging Wajong is niet eenvoudig](https://mandyverleijsdonk.nl/hellup-de-wajong-verandert/) - In 2021 verandert de Wajong en van veranderingen houd ik niet.. Ik heb dan geen rust tot ik duidelijk weet wat er verandert, wat dat betekent voor mij persoonlijk en of ik nog iets moet regelen. Dit keer werd er al een verandering aangekondigd, terwijl het UWV helemaal nog niet concreet had wat die vereenvoudiging
- [Hulp bij het huishouden voor structuur](https://mandyverleijsdonk.nl/huishoudhulp/) - Mijn pgb-begeleidster en ik kijken elkaar opgelucht en verbaasd aan na een gesprek met een man van de gemeente over hulp bij het huishouden. We hebben mijn strijdbijltje helemaal niet nodig gehad. Wij dachten dat ik veel moest uitleggen over autisme en dwangstoornissen, om huishoudelijke hulp te krijgen, omdat mijn problemen met poetsen niet te
- [Pgb voor begeleiding](https://mandyverleijsdonk.nl/pgb/) - Pgb staat voor persoonsgebonden budget. Afgelopen week heb ik een gesprek gehad met iemand van de gemeente en mijn pgb-begeleidster. Nadat ik met trillende handen koffie had gezet, begon het gesprek. Mijn begeleidster Ilona en ik hadden vooraf een zorgvuldig budgetplan en plan van aanpak gemaakt. Mijn pgb is gelukkig met een jaar verlengd. Helaas gaat
- [Antidepressiva, wel of niet?](https://mandyverleijsdonk.nl/antidepressiva/) - In Zembla ging het er over dat antidepressiva vaak niet werken, maar er is zoveel meer over te zeggen. Ik dacht daarbij terug aan de medicatie die ik geslikt heb vanaf mijn 18e voor depressies, angsten, OCD en slaapproblemen. Op en af slikte ik verschillende soorten antidepressiva (soms antipsychotica of slaapmiddelen). De dosis ging omhoog en weer omlaag. Het
- [Bijsmaak, gastblog voor GoodMoodMama](https://mandyverleijsdonk.nl/de-bijsmaak-van-een-vegan-magnum/) - Soms herinnert iets simpele uit het heden, me aan een lastige situatie uit het verleden. Dan krijgt iets eenvoudigs even een vervelende bijsmaak. Voor mijn autismediagnose Voor mijn autismediagnose was ik opgenomen in een kliniek voor persoonlijkheidsstoornissen. Die opname duurde een klein jaar. Het was vast allemaal goed bedoeld, maar ik werd er nog onzekerder
- [Kliniek voor Gedragstherapie, mijn opname](https://mandyverleijsdonk.nl/kliniek-voor-gedragstherapie-mijn-opname/) - Toen ik 19 jaar jong was, ben ik een half jaar lang opgenomen geweest in de Kliniek voor Gedragstherapie in Venray (nu Centrum voor Angst & Dwang). Dat was dus nog voor ik zelf wist van autisme en voordat hulpverleners het zagen. Ik was hierheen verwezen door De Viersprong die me nog niet konden behandelen
- [Wandelen in de niet-sociale modus](https://mandyverleijsdonk.nl/wandelen/) - Over anderhalf uur is het lunchtijd, dus nog even wandelen moet kunnen. Voor een tweede keer ga ik naar de wc. Dan trek ik mijn immense wandelschoenen aan. De handschoenen mogen ook weer aan. Voor het Wandelbos (Tilburg) zet ik mijn fiets weg. Bij de ‘ingang’ van het bos, kijk ik op het bord met
- [Schrijven en alles uit mijn hoofd verdrijven](https://mandyverleijsdonk.nl/schrijven/) - Schrijven is bij mij begonnen met dagboeken. Daarin schreef ik als kind welke cadeautjes ik had gekregen, met wie ik gespeeld had, wat ik gesnoept had of op wie ik verliefd was. Als ik later op iemand anders verliefd was, streepte ik de vorige persoon door en schreef er voor de duidelijkheid bij ‘stom’ of
- [Poëzie voordagen, meedoen aan Poetryslam](https://mandyverleijsdonk.nl/poetryslam/) - Gisteren deed ik mee aan een poetryslam. Twee keer mocht ik vier minuten poëzie voordragen. Bij een slam gaat het niet alleen om de gedichten zelf, maar ook om hoe je het brengt. Vroeger deed ik mee aan voorleeswedstrijden en ik heb op toneel gezeten, dus die ervaringen kwamen goed van pas. Ik heb inmiddels
- [De sociale modus kost veel energie](https://mandyverleijsdonk.nl/sociale-modus/) - Gisterenochtend heb ik gebeld met iemand van Essent. Twee dagen eerder had ik al gebeld, maar toen het gesprek na een half uur nog niet voorbij was, kwam er niks meer binnen in mijn hoofd. De sociale-modus-batterij was leeg. Ik was zo bezig geweest met luisteren en hoe te reageren waardoor ik voorbij ging aan
- [Als de afspraak niet doorgaat…](https://mandyverleijsdonk.nl/wat-als-de-afspraak-niet-doorgaat/) - Gisteren kwam een vriendin eten. Ik ken haar van de middelbare school en voel me op mijn gemak bij maar, maar toch vond ik het spannend om te koken. Het was mijn eigen voorstel, omdat ik ze eerder vroeg om langs te komen op deze avond, maar ik nog yoga had. De hele dag was
- [Als een Alien de DSM zou lezen](https://mandyverleijsdonk.nl/lezing/) - Gisterenavond was ik op de Tilburgse campus voor een lezing over de DSM. Bijna een jaar geleden is het al weer dat ik mijn bachelordiploma haalde. De lezing hoorde bij een congres over emoties en was openbaar (paar keer gecheckt). College op de universiteit Toen ik studeerde heb ik geen enkel college gemist. Nou ja,
- [Waarom groepsgesprekken lastig zijn](https://mandyverleijsdonk.nl/groepsgesprekken/) - Daarnet had ik een vergadering bij het AIC Tilburg. Ik ben nieuw, dus kon niet echt meepraten (wat ik in groepsgesprekken toch al lastig vind). Ik moet mijn rol nog vinden en weet dat ik op een gegeven moment wel ga meepraten, omdat autisme een onderwerp is waar ik over kan en wil meepraten. Het
- [Social media geeft veel prikkels](https://mandyverleijsdonk.nl/social-media/) - Toen ik op het vwo zat (2000-2006), had ik een Nokia met prepaidkaart. Af en toe stuurde ik iemand een sms of speelde ik Snake, maar het apparaat diende vooral om te kunnen bellen bij noodgevallen. Verder zat ik wel eens op MSN messenger, maar ik wilde maar met één iemand tegelijk chatten, dus zette
- [Keep calm and fitness](https://mandyverleijsdonk.nl/how-to-survive-fitness/) - Sinds kort fitness ik en zoals je weet zijn nieuwe dingen voor mensen met autisme eng en ingewikkeld. Daarom heb ik wat tips voor de beginneling. Eerste keer fitness Neem een vertrouwd persoon mee die verstand heeft van de apparaten en het gebruik ervan kan laten zien.Een andere optie is vragen om begeleiding van iemand van
- [De juiste vraag is niet of hij me leuk vindt](https://mandyverleijsdonk.nl/de-juiste-vraag-is-niet-of-hij-me-leuk-vindt/) - Tijdens het daten leer ik veel over mezelf, over mannen en gewoon over mensen in het algemeen. Wat is bijvoorbeeld de juiste vraag als ik aan het daten ben? Die is veranderd bij mij. Ik schreef al eens een blog over daten in het algemeen. Nu heb ik een blog geschreven of onzekerheid bij het
- [Eerst compassie, dan relativeren, gastblog voor GoodMoodMama](https://mandyverleijsdonk.nl/eerst-compassie-dan-relativeren/) - Soms reageren we gelijk op anderen met een relativering, terwijl compassie eerst op zijn plek is. Kleine problemen mogen er ook zijn tijdens de coronocrisis, ondanks dat er altijd groter leed is. Het belang van compassie 'Allemaal hebben we op onze eigen manier last van de coronacrisis; in meer of mindere mate. Iedereen moet aanpassingen
- [Je verbonden voelen met anderen](https://mandyverleijsdonk.nl/voel-jij-je-verbonden-met-anderen/) - November vind ik altijd een beetje spannend, omdat het dan al snel december is; een feestmaand die een gevoel van eenzaamheid kan oproepen, van niet verbonden zijn met anderen. Gelukkig merk ik ook op dat ik me goed voel. Ik voel me niet eenzaam, of ik nu alleen ben of niet. Dat is een beetje
- [De maatschappij heeft invloed op autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/wat-voor-invloed-heeft-de-maatschappij-op-autisme/) - Wat is de invloed van de maatschappij op hoe we omgaan met autisme? Dat hangt van veel af; van wat er op micro- en macroniveau om je heen gebeurt en hoe jij daar mee omgaat. Dat geldt voor mensen zonder autisme (denk aan de theorie van Bronfenbrenner) en net zo goed voor mensen met autisme. In
- [Vriendschappen aangaan bij autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/heb-je-tips-voor-vriendschappen/) - Er zijn mensen met autisme die gelukkig zijn in hun eentje en geen behoefte hebben aan vriendschappen of een relatie, maar de meesten behoren niet tot die categorie. Wat niet wil zeggen dat ze een sociaal netwerk hebben. Velen zijn helaas eenzaam en missen vrienden, maar die vind je niet altijd 123. Vriendschappen behouden Mijn
- [Eenzaamheid en hoe ermee om te gaan](https://mandyverleijsdonk.nl/hoe-ga-je-om-met-eenzaamheid/) - De behoefte aan contact verschilt per persoon, dus hangt het daarvan af of je eenzaamheid voelt of niet. Dat kan iemand alleen zelf voelen en het is dus niet zichtbaar voor anderen. Iemand met veel vrienden kan toch eenzaam zijn omdat hij geen verbondenheid voelt. Of iemand met maar één vriend, kan daar genoeg aan
- [Op vakantie gaan geeft zoveel prikkels!](https://mandyverleijsdonk.nl/op-vakantie-met-autisme/) - Op vakantie naar ver, maar de cultuurshock begon al thuis. Bij de reservering van het hotel in Marrakesh stond dat we een huwelijksakte moesten overhandigen bij aankomst. Ik ging met een vriend met wie ik geen relatie heb, laat staan dat we getrouwd zijn. Ik mailde de boekingsite en kreeg gelukkig het antwoord dat het
- [De Rosie boeken van Graeme Simsion](https://mandyverleijsdonk.nl/rosie-boeken/) - Met veel interesse en plezier heb ik de Rosie boeken gelezen. Namelijk Het Rosie project, Het Rosie effect en Het Rosie Resultaat. Die gaan over de autistische Don. Wat betekenen deze boeken voor onze kijk op autisme in de samenleving? Review van de Rosie boeken 'Je leest het boek vanuit ik-perspectief en krijgt dus een
- [Desnoods de hele wereld van Eva Louise Bakker](https://mandyverleijsdonk.nl/boekrecensie-desnoods-de-hele-wereld/) - Voor Stoerleesvoer las ik het boek Desnoods de hele wereld van Eva Louise Bakker. Dit boek is een ontwikkelingsroman vanuit de gevoelswereld van een jonge vrouw met autisme. Hoe vond ik deze roman over een jonge vrouw met autisme? Review Desnoods de hele wereld Selena van StoerLeesVoer: 'Mandy heeft deze review geschreven, een nieuwe naam voor
- [Zondagsleven van Judith Visser](https://mandyverleijsdonk.nl/review-zondagsleven/) - Zondagsleven; liefde in tijden van autisme, van schrijfster Judith Visser is een vervolg op Zondagskind. Judith (1978) heeft al veel boeken op haar naam staan. Zondagsleven is losjes gebaseerd op haar eigen leven met autisme (autofictie). In haar vorige boek Zondagskind was jonge Jasmijn Vink nog aan het opgroeien, zonder weet van autisme. In Zondagsleven
- [De bange mens van Daan Heerma van Voss](https://mandyverleijsdonk.nl/de-bange-mens/) - Historicus en schrijver Daan Heerma Van Voss is nu ook leerling in de angstkunde. Hij heeft voor De bange mens zorgvuldig onderzoek gedaan naar angst. Vanuit diverse hoeken en tijden gaat hij in op de betekenis van angst. Diverse persoonlijke ervaringen brengen de theoretische bevindingen tot leven, waaronder Daans eigen ervaring. Waar komen angsten vandaan?
- [Ondernemend met autisme van Marijn Bon](https://mandyverleijsdonk.nl/boekrecensie-ondernemen-met-autisme/) - 'Marijn Bon (1980) is contentspecialist en heeft zelf een autismediagnose. Zij heeft zelf ondervonden dat het lastig was om een baan te vinden. En besloot toen om een ondernemerstraining te gaan volgen. Ze misten daarin wel tips voor mensen met autisme en ging daarom zelf op onderzoek uit. Wat ze leerde wilde ze delen. En
- [De kracht van autisme van Vera Helleman](https://mandyverleijsdonk.nl/boekrecensie-de-kracht-van-autisme/) - In haar boek ‘De kracht van autisme’ geeft Vera Helleman een nieuwe en positieve visie over autisme. Ze ziet autisme niet als een stoornis (ASS = autisme spectrum stoornis), maar als een constitutie (hoe je ‘bent’). Die kan zich wel als een stoornis gaan ontwikkelen bij sommigen, maar evengoed als kracht. Bij de laatste zijn
- [De jongen die te veel voelde, van Lorenz Wagner](https://mandyverleijsdonk.nl/de-jongen-die-te-veel-voelde-van-lorenz-wagner/) - Voor de boekenblog StoerLeesVoer las ik het boek De jongen die te veel voelde. Journalist Lorenz Wagner trok voor dit boek maandenlang met de familie Markram op. Hij vertelt een vader-zoonverhaal in combinatie met wetenschappelijke inzichten van Markram over autisme en de hersenen. In mijn review vind je wat er in het boek staat en
- [Autisme als atypische ontwikkeling, van Martine F. Delfos](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-als-atypische-ontwikkeling/) - Voor StoerLeesvoer las ik Autisme als atypische ontwikkeling. Hierin beschrijft Martine F. Delfos de kenmerken van autisme zoals die volgen uit de theorie van het S-MAS1P. Dat is het Socioschema met de Mental Age Spectrum within one person. Dit is de regenboog aan mentale leeftijden binnen één persoon. Een interessante theorie waaruit veel kennis en
- [Voldoening gezocht](https://mandyverleijsdonk.nl/gezocht-voldoening/) - Toen ik vorig jaar een 7,5 kreeg voor mijn bachelorthesis, was ik in tranen. Als ik een half puntje hoger had gehad, zou ik cum laude geslaagd zijn. Mijn doel was niet behaald. Het was een door mezelf opgelegd doel en niemand anders eiste van mij een 8. Mensen feliciteerden mij, maar ik was gefrustreerd.
- [VolwASSen, gastblog voor Autspoken](https://mandyverleijsdonk.nl/volwassen/) - De emmer verf gaat open. Beetje bij beetje wordt mijn muur groener. Het is lichter dan wat ik wilde, denk ik. Wat is het eigenlijk, mintgroen? Wat zullen mensen me dom vinden als ik niet eens weet hoe mijn kleur heet. Niet volwassen? Het zweet breekt me uit. In de winkel was ik gestrest en
- [Gewoonte die ongezond is doorbreken](https://mandyverleijsdonk.nl/gewoonte-doorbreken/) - Sinds mijn pubertijd (ben nu 30) heb ik de gewoonte om om twaalf uur ’s nachts te eten. Ik ging om elf uur naar bed en dacht dan obsessief aan eten. Om twaalf uur stormde ik naar de keuken. Het werd een dwanghandeling die ik niet doorbroken kreeg. Ineens had ik een idee. Ik besloot heel
- [Er mogen zijn](https://mandyverleijsdonk.nl/waarom-is-ruimte-innemen-belangrijk/) - Niet huilen, zeg ik tegen mezelf. Ik was al overprikkeld (door alle geluiden, woorden en de drukke ruimte) en de spanning neemt toe door het 'niet mogen' waardoor de tranen komen zodra ik aan de beurt ben. Ik ben bij een bijeenkomst voor gastdocenten met ervaringskennis, omdat ik les ga geven over autisme (en eventueel ook
- [Een mechanisch paard voor bewustwording](https://mandyverleijsdonk.nl/in-galop-op-een-mechanisch-paard/) - Het aantal keren dat ik op een paard heb gezeten is op één hand te tellen, terwijl het mijn lievelingsdier was als kind. Ik denk omdat ik een plakboek bij hield van de Penny en omdat je gewoon een dier moest kiezen als lievelings. Vorige week heb ik op een neppaard gezeten; een mechanisch paard. Deze rijsimulator
- [Dieren met een boodschap](https://mandyverleijsdonk.nl/dieren-met-een-boodschap/) - Er zat al een tijd een kruisspin XL in mijn voortuin. Gelukkig vond ik iemand die hem bij de buren dropte. Maar de spin kroop terug. Eerst op zijn oude plekje, later bij MIJN voordeur. Bijna liep ik in zijn web. Mijn chihuahua Josje kroop onder de tuinstoel; niet vanwege de spin, maar vanwege mijn
- [Emoties zoals boosheid mogen uiten](https://mandyverleijsdonk.nl/emoties-mogen-uiten/) - Emoties pff.. Onlangs was ik boos op iemand. Het bijzondere daarvan is dat ik het heb geuit richting die persoon. Dat is een nieuwe ervaring voor mij. Bovendien heb ik mijn emotie laten zien. Daarmee zette ik mijn woorden kracht bij. Normaliter zeg ik het heeeel voorzichtig, omdat ik te bang om het verkeerd te
- [Afstemming tussen jou en de omgeving](https://mandyverleijsdonk.nl/afstemming-tussen-jou-en-de-omgeving/) - Het leven om mij heen verandert voortdurend. Zo hebben we de seizoenen. Nu is het herfst en kleurt het mooi rood buiten en daarna vallen de bladeren van de bomen. Zelf verander ik ook. Ik ben in oktober 34 geworden bijvoorbeeld en nog steeds zoekend in dit leven en in ontwikkeling. Wie ben ik, wat
- [Mindfulness bij autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/mindfulness-bij-autisme/) - Mindfulness is een meditatievorm die afstamt van het boeddhisme waarbij je onder andere leert om je aandacht ergens op te richten. Jon Kabat-Zinn bracht het naar het westen. Voor mij is het een bepaalde levensinstelling geworden, die verder gaat dan een paar minuten mediteren op een dag. Ik heb ooit een algemene cursus mindfulness gedaan
- [Smetvrees of toch niet?](https://mandyverleijsdonk.nl/smetvrees-of-toch-niet/) - Sinds ik de diagnose autisme heb, zet ik mijn eerdere stoornissen in een ander daglicht. Zo ook smetvrees. Ik ben daarvoor behandeld (waar ik ook behandeling voor mijn andere dwanggedachten en –handelingen kreeg) in Venray met exposure en responspreventie; een vorm van cognitieve gedragstherapie. Bij exposure stel je jezelf bloot aan datgene waar je bang
- [Een wijze les, column voor GGz Totaal](https://mandyverleijsdonk.nl/een-wijze-les/) - Er kwam een paar jaar terug eens een gastdocent; een psychiater. Hij vertelde over persoonlijkheidsstoornissen en ik, met een obsessieve dwangmatige persoonlijkheidsstoornis, luisterde aandachtig. ‘Het zijn vooral de mensen in de omgeving die last hebben van die stoornis en niet de mensen zelf,’ zei de man op leeftijd vol overtuiging. Er ging een bom van
- [Dwangstoornis bij autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/dwangstoornis-bij-autisme/) - Voor mijn diagnose in het autismespectrum, had ik de diagnose dwangmatige of obsessieve compulsieve persoonlijkheidsstoornis (OCPS) en dwangstoornis (OCS). De meningen van hulpverleners zijn verdeeld over of ik nu naast autisme ook nog een persoonlijkheids- en of dwangstoornis heb. Kenmerken van autisme, zoals stereotiep gedrag, routines, rituelen en beperkte interesses, kunnen immers lijken op die
- [Persoonlijkheidsstoornis bij autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/wat-is-een-persoonlijkheidsstoornis/) - Mensen met autisme hebben, net als ieder ander, een persoonlijkheid; eigenschappen, gedragspatronen, een houding, gedachten en gevoelens die bepalen hoe je omgaat met de uitdagingen van het leven. Met een gezonde persoonlijkheid stem je je gedrag af op de omgeving, functioneer je goed, ben je tevreden over jezelf en heb je gezonde relaties met anderen.
- [Misofonie en misokinesie, boos op prikkels](https://mandyverleijsdonk.nl/wat-is-misofonie/) - 'Misofonie’ kwam ik voor het eerst tegen in het tijdschrift ‘Vriendin’ waar het ging over een vrouw met deze aandoening. Ze werd ‘knettergek’ van eetgeluiden en andere geluiden zoals het klikken van een pen en moest daarom regelmatig oordoppen indoen. Herkenbaar... Als kind al werd ze razend van gesmak en andere geluiden als ze met
- [Gastblogs voor Orange Monday Foundation](https://mandyverleijsdonk.nl/gastblogs-voor-orange-monday-foundation/) - Dit zijn links naar gastblogs geschreven in 2014 voor Orange Monday Foundation. Toen wist ik nog niet van autisme en schreef ik over de diagnoses die ik toen had: dwangmatige persoonlijkheidsstoornis, OCD (dwangstoornis) en depressie. Schuld, spijt en schaamteDat heb ik ook… Misvattingen over klinische depressie
- [Controleren; check, check, dubbelcheck](https://mandyverleijsdonk.nl/check-check-dubbelcheck-2/) - In 2008 was ik opgenomen in De Viersprong in Halsteren voor een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis. Autisme was nog niet geconstateerd. Iedere zondag zette ik toen mijn fiets op het station om met de trein naar Bergen op Zoom te gaan. Vanaf daar moest ik met de bus naar kliniek. Dit bijna een jaar lang op iedere
- [Symmetriedwang en just-right-OCD](https://mandyverleijsdonk.nl/symmetriedwang/) - Samen met mijn zusje maak ik armbandjes, leuk! Maar al snel loop ik tegen spanning aan, want het moet wel perfect symmetrisch. Van wie? Van niemand minder dan Mevrouwtje Symmetriedwang. Gedachteloos kraaltjes rijgen zit dus er niet in. Nou is dat geen groot probleem, als het alleen hierbij bleef. Maar ik ben heel vaak bezig
- [Is het ADD of autisme?](https://mandyverleijsdonk.nl/add-of-autisme/) - Ik vraag me wel eens af of ik naast autisme ook ADD heb; de ADHD-variant zonder de H van hyperactief. Dan is het belangrijk om te kijken naar de verschillen en de overeenkomsten tussen de twee. En ook wat er echt is diep van binnen en wat alleen gedragsmatig aan de oppervlakte. ADHD of ADD
- [Met comorbiditeit leven; een gekkenwerk](https://mandyverleijsdonk.nl/met-comorbiditeit-leven/) - Bij comorbiditeit dekt één diagnose de lading niet en heb je meerdere diagnoses, bijvoorbeeld een depressie en een verslaving. Ik ken meer mensen met meerdere problematieken dan mensen die maar zuiver één probleem of diagnose hebben. De individuele verschillen zijn bovendien groot. Met comorbiditeit leven lijkt soms een onmogelijke opgave, een gekkenwerk, een gevecht. Ik
- [Faalangst ontwikkelen door het niet weten van autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/faalangst-ontwikkelen-door-het-niet-weten-van-autisme/) - Faalangst is de angst om iets niet te kunnen en daardoor te falen en ´mislukken´. Ik heb daar zelf veel last van gehad, in een mate dat het een grote invloed had op mijn leven. Inmiddels is de angst om te falen gelukkig een heel stuk minder. In deze blog vertel ik je hoe de
- [Emotionele schade door het UWV](https://mandyverleijsdonk.nl/emotionele-schade-door-onterecht-stopzetten-wajong/) - In 2018 kwam ik na een rechtszaak tegen het UWV weer terug in de Wajong. De financiële schade van het onterecht stopzetten van mijn Wajong in 2013 is inmiddels al weer een tijdje hersteld, maar het UWV weigerde nog altijd om de emotionele of immateriële schade te erkennen. Het kon toch niet zo zijn dat
- [Onder een verzwaringsdeken slapen](https://mandyverleijsdonk.nl/calmzy-verzwaringsdeken/) - De afgelopen twee weken heb ik onder een verzwaringsdeken van Calmzy geslapen. Dat is deken met meer gewicht dan een gewoon dekbed wat voor positieve effecten kan zorgen. Ook voor mensen met autisme, dus daarom was ik wel benieuwd. Maar tegelijk ook een beetje huiverig, juist omdat ik zo gevoelig ben, kan iets heel fijn
- [Vergelijken met andere auti's](https://mandyverleijsdonk.nl/vergelijken-met-andere-autis/) - Mijn moeder vertelde me onlangs dat ze het boek 'Zondagskind' van Judith Visser geleend had van de bieb. Grappig, want ik heb het boek in de kast staan. Dat wist ze niet. Niet vreemd, want ik ben gestopt met ongevraagd informatie over autisme delen. :p Daar zitten mensen vaak niet op te wachten is mijn ervaring, dus
- [Neem ik taal letterlijk?](https://mandyverleijsdonk.nl/neem-ik-taal-letterlijk/) - Toen ik mijn autismediagnose kreeg, kon ik me niet direct herkennen in het letterlijk nemen van taal. De standaard voorbeelden waren voor mij niet herkenbaar. Zie bijvoorbeeld dit filmpje waarin een meisje haar handen moeten wassen in de 'wc', waarna ze dat letterlijk doet i.p.v. dat ze doorheeft dat de 'wc-ruimte' werd bedoeld. Ik herinner
- [Geen ik-referentie, gastblog voor A-typist](https://mandyverleijsdonk.nl/gastblog-geen-ik-referentie/) - Vera Helleman heeft een theorie over autisme die voor mij verfrissend en inspirerend is. Het vraagt soms wel om anders denken. Een onderdeel van die theorie is dat autistische mensen geen ik-referentie hebben. Het is een visie die ik niet ineens snap, maar waarbij er langzaamaan puzzelstukjes op hun plek vallen. Erg interessant! De theorie
- [Camoufleren en autisme, tips van A-typist](https://mandyverleijsdonk.nl/tips-bij-camoufleren/) - Deze blog over camoufleren is geschreven door Anne van de Beek. Anne is afgestudeerd film- en televisiewetenschapper en heeft in 2015 de onderneming A-typist opgericht. Vanuit haar bedrijf schrijft en corrigeert ze teksten. Anne: 'Veel mensen proberen hun autisme te camoufleren; te voldoen aan de sociale norm, zodat ze niet buitengesloten worden. Vaak wordt dat
- [De misschienmoeder: kinderen en autisme?](https://mandyverleijsdonk.nl/de-misschienmoeder-wel-of-geen-kinderen-krijgen-als-je-autistisch-bent/) - De datingapp Bumble vraagt aan mij, een misschienmoeder: ‘Kinderen?’ Je kan kiezen uit de volgende antwoorden: ‘Wil ik ooit’,‘Wil ik niet’, ‘Ja en wil er meer’ of‘Ja en hoef er niet meer’. Maar ik klik op ‘Overslaan’, want mijn ‘misschien’ staat er niet tussen. Ook in andere datingapps kom ik het tegen en dat in de
- [Depressie bij autisme, gastblog voor Autspoken](https://mandyverleijsdonk.nl/depressie-bij-autisme/) - Bijna de hele dag voel ik me somber en soms ook ineens angstig. Ik heb een maand lang dagelijks gehuild (ook buitenshuis), maar dat wordt gelukkig minder nu ik ruim een week aan de escitalopram (tegen depressie) zit. Ik voel me nog steeds lichamelijk loodzwaar. Anderen zien soms een lege blik of een vlakke gezichtsuitdrukking.
- [Eetschema aanpassen](https://mandyverleijsdonk.nl/eetschema-aanpassen/) - Mijn vader eet vanavond bij mij. Hij komt uit zijn werk en haalt dan stoelen op die ik mag hebben van oma en opa. Ik maak me de hele dag al druk over het eten, want ik weet niet precies hoe laat mijn vader komt. Zes uur wordt het in ieder geval niet. Dat betekent
- [Eten en vrouwen, zucht..](https://mandyverleijsdonk.nl/vrouwen-en-eten-zucht/) - Voor 300 kilocalorieën eet ik in een paar minuten de ‘restant’ koekjes van het rode schoteltje. Twee tantes en een oom zijn net op bezoek geweest en nu is het tussendoortjestijd voor mij. Als ze weg zijn eet ik de koekjes die nog op het schoteltje lagen. Dan hoef ik ze niet meer op te
- [Haat-liefde verhouding met eten](https://mandyverleijsdonk.nl/haat-liefde/) - Tegenwoordig wordt er van alles georganiseerd rond ‘borreltijd’, maar ik wil gewoon om zes uur een bord eten voor mijn neus. Gisteren ging dat niet, omdat ik bij een evenement was waar ik zelf ook een speech hield. Toen het zes uur was slikte ik een meegesmokkelde pompoenpit in; mijn voorgerecht. Eenmaal thuis at ik
- [Methylfenidaat bij autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/methylfenidaat-bij-autisme/) - Ik ben zelf ooit onderzocht op ADHD, maar bij mij waren geen duidelijke kenmerken als kind vast te stellen. Dat is achteraf natuurlijk ook lastig om terug te halen. Hoe dan ook, heb ik de laatste jaren veel klachten die mijn functioneren belemmeren en die lijken op ADD, maar die denk ik in de basis toch
- [Stilte graag, gastblog voor NVA Brabant](https://mandyverleijsdonk.nl/stilllllll/) - Als iemand in het gezin vroeger zong, raakte ik geïrriteerd. Ik kom uit een gezin van vijf (heb een broer en zusje). Als meerdere mensen zongen was dat helemaal niet te doen voor mij. Ik riep dan om stilte, maar daar werd geen gehoor aan gegeven. Zingen was immers positief en gezellig. Dat moest toch
- [Onderprikkeling en ondergevoeligheid](https://mandyverleijsdonk.nl/wat-is-onderprikkeling/) - Naast overgevoeligheid, zie je bij mensen met autisme vaak ondergevoeligheid of onderprikkeling. Dan komen prikkels niet (sterk genoeg) door en wordt dus informatie gemist. Als je bijvoorbeeld bepaalde lichamelijke prikkels niet opmerkt, zoals gespannen schouders, kan je over je grenzen gaan. Prikkels niet registreren of te weinig prikkels krijgen Soms komen prikkels niet goed door
- [Centrale coherentie, wat als daar problemen mee zijn?](https://mandyverleijsdonk.nl/centrale-coherentie/) - Mensen met een sterke centrale coherentie zien sneller wat er toe doet. Ze zien samenhang tussen losse delen informatie en nemen de context mee bij het betekenis geven aan informatie. Ze maken als het ware automatisch een film van alle losse beelden en denken niet in fragmenten. Daarbij zoomen ze uit en zien gelijk wanneer
- [Ben ik onderprikkeld, overprikkeld of allebei?](https://mandyverleijsdonk.nl/ben-ik-onderprikkeld-overprikkeld-of-allebei/) - Ben ik onderprikkeld of overprikkeld? Of ligt de waarheid ergens in het midden? Daarover gaat dit tweede deel van een tweeluik; het vervolg op de blog over overbelasting op mijn werk en de algemene negatieve spiraal waar ik een tijdje in zat. Leeshonger Gefragmenteerd i.p.v onderprikkeld of overprikkeld Het gaat dus om meer fijne prikkels
- [Indebuurt Tilburg over autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/indebuurt/) - In 2021 werd in door Indebuurt Tilburg geïnterviewd over autisme. Wat betekent dit voor mij, nu en vroeger? Mandy blogt over haar autisme: ‘Ik ben niet minder, ik ben anders’ 'Mandy Verleijsdonk (34) kreeg op 27-jarige leeftijd de diagnose autisme. Nu blogt Mandy over haar leven als vrouw met autisme. “Ik heb lang moeten overleven. Nu doe
- [Mijn ervaringsverhaal](https://mandyverleijsdonk.nl/mijn-levensverhaal/) - Ik (1987) ben opgegroeid bij mijn beide ouders, jonger zusje en oudere broer. Als kind was ik een meisjemeisje en qua aard zorgzaam en verlegen. En heel gevoelig voor prikkels, maar dat was niet iets bewusts. Ik kon qua leren goed meekomen op de basisschool (1991-2000). Ik voelde me wel anders, want vond vaak niet
- [Met vrijwilligerswerk starten](https://mandyverleijsdonk.nl/vrijwilligerswerk/) - Ik ben onderweg naar een afspraak voor vrijwilligerswerk. Van de parkeerplaats van rechts, vanaf een supermarkt, komt een vrouw recht op me af. Ik fiets rechtdoor op de weg. In mijn hoofd haal ik de verkeersregel tevoorschijn dat verkeer van rechts geen voorrang heeft als het om een uitrit gaat. “Vuile k*t,” zegt de vrouw
- [SASSY Magazine over wat autisme echt is](https://mandyverleijsdonk.nl/sassy-magazine-over-wat-autisme-echt-is/) - In de ‘Hoofd op Hol!’ editie van het SASSY Magazine staat ook een interview met mij over autisme. Het interview lees je hieronder. Ik vertel wat autisme voor mij inhoudt, waar ik hulp bij nodig heb, hoe mijn dag eruit ziet en hoe ik tot rust kom. Maar ook wat ik graag nog eens wil
- [Stigma, stereotypes en vooroordelen](https://mandyverleijsdonk.nl/stigma/) - Stel je niet aan, autisme is een modeziekte. Ik zie niks aan je hoor. Opmerkingen als deze steken, zeker als je onzeker en gevoelig bent. Mensen met een sterk rechtvaardigheidsgevoel hebben soms de neiging om gelijk na hun autisme-diagnose te strijden voor algemene acceptatie en begrip. Maar het is belangrijk om eerst jezelf te leren kennen en
- [Definiëren van autisme is lastig](https://mandyverleijsdonk.nl/wat-is-autisme-volgens-jou/) - Hoe moet je autisme definiëren? Tegenwoordig antwoord ik met 'dat is niet 123 te zeggen' als iemand dit aan me vraagt. Want als ik meteen met iets concreets kom, krijg je reacties als 'dat heb ik ook' of ik voel me daarna onrustig omdat ik niet volledig ben. Soms antwoord ik met een algemene beschrijving,
- [Overdenken bij autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/waarom-overdenken-mensen-met-autisme-dingen/) - Heb je ook dat je energie kan gaan zitten in iets wat eigenlijk niet belangrijk is? Ik wel namelijk en ik vraag me af of dat 'typisch' autisme is. Zo kocht ik onlangs een pak amandelmelk dat over de datum was en dat houdt me dan dagen bezig, lees hier hoe. Zou het dan komen
- [Mijn kindertijd, terug in de tijd](https://mandyverleijsdonk.nl/mijn-kindertijd/) - Op mijn 27e kreeg ik de diagnose autisme spectrum stoornis (ASS). In deze gastblog voor Autspoken beschrijf ik fragmenten uit mijn leven. Specifiek, van de periode tot en met de basisschoolleeftijd, maar wel met de kennis van nu. Nu ik dus weet dat ik toen al autistisch was. Met een andere neurodiversiteit word je namelijk geboren
- [Stadsnieuws over autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/mee-over-autisme/) - Hieronder vind je een interview met mij in Stadsnieuws over autisme. Dit in het kader van de autisme informatiemarkt in Tilburg in 2017, mede georganiseerd door MEE. De titel is 'Verantwoording afleggen, het zit de hele dag in mijn hoofd.' Lees het interview uit Stadsnieuws hieronder P.s.: Zoom in en uit door de CTRL-toets ingedrukt
- [Mijn geheim over OCD](https://mandyverleijsdonk.nl/mijn-geheim-over-ocd/) - Hieronder vind je een interview uit 2015 met het tijdschrift Mijn Geheim over mijn dwangstoornis oftewel obsessieve compulsieve stoornis (OCD). De titel luidt: Ik wilde 'normaal' zijn. Lees het artikel uit Mijn Geheim hieronder
- [Schrijven Magazine over openheid](https://mandyverleijsdonk.nl/schrijven-magazine-over-openheid/) - In het interview 'Ik ben wie ik ben' vertel ik over het bloggen over psychische problemen. Het is een interview in tijdschrift Schrijven Magazine van toen ik 27 jaar oud was. Toen was open zijn nog redelijk nieuw voor me. Lees het artikel uit Schrijven Magazine hier
- [Cosmopolitan over eenzaamheid](https://mandyverleijsdonk.nl/interview-cosmopolitan-over-eenzaamheid/) - Toen ik 31 was (2018) ben ik door tijdschrift de Cosmopolitan geïnterviewd over eenzaamheid bij autisme. De titel is 'Tijdens therapie besloot ik: nu gaat de knop om' want het gaat ook over veerkracht. Ik vertel wat eenzaamheid voor mij is en over hoe ik ben omgegaan met het gevoel. Lees de Cosmopolitan hieronder P.s.:
- [Autisme Magazine over daten](https://mandyverleijsdonk.nl/autisme-magazine-over-daten/) - Daten is niet weten Autisme Magazine is het ledenblad van de Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA). In het nummer van juni 2021 staat onderstaand interview met mij over daten. Ik vertel hoe daten voor mij is en wat ik nodig om mezelf tijdens het daten niet voorbij te lopen. Want daten kan leuk zijn, maar
- [Adolescentie en autisme, gastblog voor Autspoken](https://mandyverleijsdonk.nl/adolescentie-met-ass-gewoon-puberen/) - Voor iedere jongere is de fase van adolescentie een roerige periode. Je ontwikkelt je dan op persoonlijk, emotioneel, sociaal en intellectueel vlak. Lichamelijk verandert er ook van alles, omdat je in de pubertijd komt. Dat kan ingewikkeld zijn. Zeker voor jongeren met autisme, want voor hen is die periode vaak nog moeilijker. Dan kunnen psychische

## Pagina's

- [Welkom op mijn blog over autisme!](https://mandyverleijsdonk.nl/) - Welkom! Op deze blog geef ik een kijkje in mijn hoofd, omdat je niet aan me kunt zien dat ik autistisch ben; wat onbegrip geeft. Openheid vind ik belangrijk. Ik wil niet-fysieke-beperkingen / kwetsbaarheden bespreekbaar maken en ook neurodiversiteit. Voor iedereen is er een plekje op deze wereld en daarbij is het fijn als we elkaar kunnen accepteren
- [Over mij, Mandy Verleijsdonk](https://mandyverleijsdonk.nl/over-mij/) - Leuk dat je me beter wil leren kennen! Op mijn 27e werd een autisme spectrum stoornis (ASS) gediagnosticeerd. Sindsdien gaat het stukken beter met mij, omdat ik meer inzicht heb in mijn zwakke en sterke kanten, mezelf beter accepteer en een leven probeer te vormen dat bij mij en autisme past. Voorheen paste ik me
- [Contact me gerust via het formulier](https://mandyverleijsdonk.nl/contact/) - Neem gerust contact met me op. Heb je een vraag, tip, compliment of opmerking, vul dan gerust onderstaand formulier in. Ik lees het altijd en reageer binnen een week. Op complexe persoonlijke vragen kan ik helaas niet ingaan, aangezien ik geen persoonlijke coaching of begeleiding biedt. Misschien kan ik je wel een duwtje in de
- [Reacties op mijn blogs](https://mandyverleijsdonk.nl/reacties/) - Via social media en e-mail krijg ik soms leuke reacties en mooie complimenten op mijn blogs. Dankjewel daarvoor! Hieronder vind je er enkele, allemaal anoniem. Van mensen met autisme zelf Echt heel goed hoe jij dingen kan verwoorden en je straalt kracht uit in alles wat goed en minder goed gaat. Ik heb vorig jaar
- [Blogs over autisme en meer](https://mandyverleijsdonk.nl/blogs/) - Ik ben ooit begonnen door blogs te schrijven voor andere websites. Op deze website blog ik al weer sinds 2015. Ik schrijf hier open en duidelijk over de lastige en positieve kanten van de rol van autisme in mijn leven. Iedereen is anders en mag op eigen tempo en manier een fijn plekje creëren in
- [Disclaimer www.mandyverleijsdonk.nl](https://mandyverleijsdonk.nl/disclaimer/) - Dit is de disclaimer of voorwaardelijkheidsverklaring van deze website/blog. Tekst en afbeeldingen Alles op www.mandyverleijsdonk.nl is geschreven door mij, Mandy Verleijsdonk. Het gaat om eerlijke en persoonlijke ervaringen. Wat een lezer met die kennis is eigen verantwoordelijkheid. Als ik citaten of informatie van anderen gebruik, benoem ik dat en/of plaats ik een hyperlink naar de
- [Privacybeleid](https://mandyverleijsdonk.nl/privacybeleid/) - Wie ben ik Ik ben Mandy Verleijsdonk. Mijn website url is: https://mandyverleijsdonk.nl. Hieronder lees je het privacybeleid. Reacties Wanneer bezoekers reacties achterlaten op de site, verzamelt deze website de gegevens getoond in het reactieformulier, het IP-adres van de bezoeker en de browser user agent voor spamopsporing. Een geanonimiseerde string die is gemaakt op basis van

## Categorieën

- [Alle blogs](https://mandyverleijsdonk.nl/category/alleblogs/)
- [Autismespectrum](https://mandyverleijsdonk.nl/category/alleblogs/autisme/) - Deze blogs gaan over mijn leven op het autismespectrum. Ik geef je een inkijkje in mijn leven met autisme, als volwassen en zelfstandig wonende vrouw. Ik kijk daarbij zowel naar de mooie als lastige kanten van autisme. En ik zie autisme als anders zijn (neurodivers) en niet als psychiatrische stoornis. Lees je mee?
- [Co-morbiditeit](https://mandyverleijsdonk.nl/category/alleblogs/co-morbiditeit/) - Voor mijn autismediagnose had ik allerlei andere diagnoses, namelijk de dwangmatige persoonlijkheidsstoornis, een dwangstoornis en een stemmingsstoornis. Maar ik herken ook veel in ADD. daar ben ik op onderzocht, maar de diagnose kreeg ik niet. In deze blogs deel ik mijn ervaring met de verschillende diagnoses en kijk ik naar de overeenkomsten en verschillen. Ik vergelijk bijvoorbeeld autisme met de dwangstoornis, de persoonlijkheidsstoornis, ADD of ADHD en met HSP of hooggevoeligheid.
- [Herstelverhaal](https://mandyverleijsdonk.nl/category/herstelverhaal/)
- [Nieuws](https://mandyverleijsdonk.nl/category/nieuws/)
- [Persoonlijke ontwikkeling & zelfzorg](https://mandyverleijsdonk.nl/category/alleblogs/persoonlijke-ontwikkeling/) - Ook bij mensen met autisme is er heel veel persoonlijke ontwikkeling mogelijk gelukkig. Om mee te kunnen in deze maatschappij, moet ik dag in dag uit wel extra hard werken. Niets is voor mij vanzelfsprekend. Alles vraagt inzet. Denk bijvoorbeeld aan grenzen voelen en aangeven. Of eigenwaarde ontwikkelen en emoties uiten. Middels therapie, zelfhulpboeken, tv, cursussen, ervaringen in het dagelijks leven en kennis van mensen uit mijn sociaal netwerk, word ik iedere dag weer wijzer en rijker. Het is soms vermoeiend, omdat ontwikkelen door mijn autisme extra nodig is om mee te kunnen draaien als volwassen vrouw in een neurotypische wereld. Tegelijkertijd maakt het het leven ook interessant. Ik ben nieuwsgierig en leer graag bij. Een leven lang leren is mijn instelling! En daarbij hoort ook actief accepteren wat niet of maar een klein beetje te veranderen is. Dat hoort bij mijn weg naar herstel.
- [Recensies](https://mandyverleijsdonk.nl/category/recensie/) - Op deze pagina deel ik mijn mening over boeken en andere producten die belangrijk (kunnen) zijn voor mensen met autisme. Dat kan specifiek over autisme gaan, maar ook breder over mentale gezondheid. Wil je ook een blog met een gedetailleerde, eerlijke en genuanceerde mening van mij over een product, neem dan vooral contact met mij op.
- [Sociaal & vrije tijd](https://mandyverleijsdonk.nl/category/alleblogs/sociale-situaties/) - Hier vind je blogs over hoe ik mijn vrije tijd besteed, alleen of met anderen. Daarbij beschrijf ik wat de rol van autisme is. Sociale situaties heb ik altijd erg ingewikkeld gevonden. Als jongere ontwikkelde zich tot sociale angst. Ik wist niet goed hoe me te gedragen in contact en had weinig eigenwaarde. Het liefst ging ik contact uit de weg. Maar alleen was het ook niet zo fijn.. Nu ik volwassen ben durf ik mezelf te zijn als ik met anderen ben waardoor ik minder spanning opkrop. Ik voel me daardoor minder eenzaam en meer verbonden. Vrije tijd is iets wat ik moet plannen. Ik vergeet anders de belangrijkheid van leuke en/of ontspannende dingen doen omdat ik zo op kan gaan in het dagelijks leven. Daarnaast zijn veel activiteiten die voor anderen leuk of ontspannend zijn, voor mij juist stressvol. Op vakantie gaan bijvoorbeeld is voor mij een verandering die me uit evenwicht brengt. Zo is het steeds een beetje zoeken tussen wat dingen me kosten en opleveren. Niets is voor mij vanzelfsprekend door mijn autisme, dus ook niet hoe ik mijn vrije tijd doorbreng. Of ik iets alleen doe of samen, maakt daarbij een groot verschil.
- [Therapie & begeleiding](https://mandyverleijsdonk.nl/category/alleblogs/therapie-begeleiding/) - Therapie en begeleiding zijn mij niet vreemd, als sinds mijn pubertijd. Sinds 2009 heb ik persoonlijke begeleiding via een pgb (persoonsgebonden budget). Nog steeds helpt dezelfde begeleidster mij, dus ze kent me als geen ander. Autisme is ook iets dat niet voorbij gaat en ik loop tegen veel dezelfde uitdagingen van het leven aan. Maar ook tegen vele nieuwe. Omdat het leven erg ingewikkeld is voor me, maar ik toch zo goed mee wil doen en mezelf wil ontwikkelen, is ondersteuning nodig en fijn. Ook heb ik veel therapie in mijn leven gehad, vooral voor mijn autismediagnose. Van minder intensief tot opnames en alles daar tussenin. Ik heb verschillende vormen van behandeling gehad, waaronder ook medicatie voor depressie en angst. In deze blogs deel ik mijn ervaringen hiermee.
- [Werk & Wajong](https://mandyverleijsdonk.nl/category/alleblogs/werken/) - Lange tijd bestond mijn leven uit overleven en therapie. Studeren, werken en een sociaal leven opbouwen, kwam amper aan de orde. Ik wist niet van mijn autisme waardoor ik voortdurend over mijn grenzen ging. Ik wilde zijn zoals de rest, maar dat lukte dus niet. Dat gaf weer veel angst en spanning. Ik werd opgenomen en kwam in de Wajong-uitkering terecht. Nu ben ik volwassen, weet ik van autisme, maar zit ik nog steeds in de Wajong. Op mijn eigen manier doe ik mee met de maatschappij. Ik blog en werk voor een aantal uur per week in loondienst. Ik heb een sociaal netwerk en voel me verbonden en niet meer alleen. Ik doe de dingen op mijn eigen manier en probeer zo passend mogelijk te leven. Ik mag er zijn, net als iedereen. Mijn bestaansrecht hangt niet af van regulier werken.
- [Interviews](https://mandyverleijsdonk.nl/category/interview/)
- [Gedichten](https://mandyverleijsdonk.nl/category/gedichten/)
- [Boeken](https://mandyverleijsdonk.nl/category/boeken/)
- [Boeken voor meiden](https://mandyverleijsdonk.nl/category/boeken/boeken-voor-meiden/)
- [Romans](https://mandyverleijsdonk.nl/category/boeken/romans/)
- [Boeken door ouders](https://mandyverleijsdonk.nl/category/boeken/boeken-door-ouders/)
- [Poezie](https://mandyverleijsdonk.nl/category/boeken/poezie/)
- [Ervaringsverhalen](https://mandyverleijsdonk.nl/category/boeken/ervaringsverhalen/)
- [Theoretisch](https://mandyverleijsdonk.nl/category/boeken/theoretisch/)
- [Josje](https://mandyverleijsdonk.nl/category/alleblogs/josje/) - In mijn weg van overleven naar leven, heeft de diagnose autisme geholpen. Onder andere gaf het veel verklaringen en handvatten. Ook Josje heeft veel gedaan in mijn herstelproces. En nog steeds houd ze me dagelijks ‘bij de les’, gewoon door zichzelf te zijn. Josje is geboren op 5 augustus 2017 en kwam naar mij toen ze precies drie maanden oud was. Het is een lief schattig hondje die meer op mensen dan op honden is gericht. Ze is rustig met af en toe een gekke bui. De bijnaam van mijn hartje is Hertje.
- [Autisme en ADHD](https://mandyverleijsdonk.nl/category/boeken/autisme-en-adhd-boeken/)
- [Zelfhulpboeken](https://mandyverleijsdonk.nl/category/boeken/zelfhulpboeken/)
- [Dagelijks leven](https://mandyverleijsdonk.nl/category/alleblogs/dagelijks-leven-alleblogs/)

## Tags

- [aanpassen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/aanpassen/)
- [acceptatie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/acceptatie/)
- [ADD](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/add/)
- [ADHD](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/adhd/)
- [afspreken](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/afspreken/)
- [anders zijn](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/anders-zijn/)
- [angst](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/angst/)
- [angststoornis](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/angststoornis/)
- [antidepressiva](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/antidepressiva/)
- [asperger](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/asperger/)
- [ASS](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/ass/)
- [assertiviteit](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/assertiviteit/)
- [autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/autisme/)
- [autisme bij vrouwen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/autisme-bij-vrouwen/)
- [autismekenmerken](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/autismekenmerken/)
- [autismespectrum](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/autismespectrum/)
- [autistisch zijn](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/autistisch-zijn/)
- [balans](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/balans/)
- [begeleiding](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/begeleiding/)
- [behandeling](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/behandeling/)
- [bewustwording](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/bewustwording/)
- [bloggen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/bloggen/)
- [boek](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/boek/)
- [boos](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/boos/)
- [boosheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/boosheid/)
- [bottum-up denken](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/bottum-up-denken/)
- [brein](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/brein/)
- [camoufleren](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/camoufleren/)
- [CBR](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/cbr/)
- [cgt](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/cgt/)
- [classificatie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/classificatie/)
- [cognitie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/cognitie/)
- [communicatie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/communicatie/)
- [comorbiditeit](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/comorbiditeit/)
- [compenseren](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/compenseren/)
- [concentratieprobleem](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/concentratieprobleem/)
- [coping](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/coping/)
- [coronacrisis](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/coronacrisis/)
- [dagelijks leven](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/dagelijks-leven/)
- [dansen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/dansen/)
- [daten](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/daten/)
- [depressie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/depressie/)
- [detailgericht denken](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/detailgericht-denken/)
- [diagnose](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/diagnose/)
- [diagnostiek](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/diagnostiek/)
- [dieren](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/dieren/)
- [dsm-5](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/dsm-5/)
- [dubbele diagnose](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/dubbele-diagnose/)
- [dwangmatigheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/dwangmatigheid/)
- [dwangstoornis](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/dwangstoornis/)
- [eenzaamheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/eenzaamheid/)
- [eetprobleem](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/eetprobleem/)
- [eetstoornis](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/eetstoornis/)
- [eigen regie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/eigen-regie/)
- [eigenwaarde](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/eigenwaarde/)
- [emotie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/emotie/)
- [emotieregulatie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/emotieregulatie/)
- [emoties](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/emoties/)
- [empathie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/empathie/)
- [erkenning](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/erkenning/)
- [ervaringsdeskundigheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/ervaringsdeskundigheid/)
- [eten](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/eten/)
- [executieve functies](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/executieve-functies/)
- [faalangst](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/faalangst/)
- [flexibeler zijn](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/flexibeler-zijn/)
- [gevoel](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/gevoel/)
- [gevoelens](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/gevoelens/)
- [gevoeligheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/gevoeligheid/)
- [gezin](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/gezin/)
- [ggz](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/ggz/)
- [grenzen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/grenzen/)
- [herstel](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/herstel/)
- [hersteltijd](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/hersteltijd/)
- [hoogsensitief](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/hoogsensitief/)
- [hoop](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/hoop/)
- [houvast](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/houvast/)
- [hsp](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/hsp/)
- [huisdier](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/huisdier/)
- [huishouden](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/huishouden/)
- [hulphond](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/hulphond/)
- [hulpverlening](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/hulpverlening/)
- [informatieverwerking](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/informatieverwerking/)
- [introversie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/introversie/)
- [irritatie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/irritatie/)
- [jezelf uiten](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/jezelf-uiten/)
- [jezelf zijn](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/jezelf-zijn/)
- [jongere](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/jongere/)
- [journalistiek](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/journalistiek/)
- [karakter](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/karakter/)
- [keuzes](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/keuzes/)
- [kindertijd](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/kindertijd/)
- [kliniek](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/kliniek/)
- [kracht](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/kracht/)
- [kwaliteiten](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/kwaliteiten/)
- [kwetsbaarheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/kwetsbaarheid/)
- [leren](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/leren/)
- [levenservaring](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/levenservaring/)
- [lichaamsbewustwording](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/lichaamsbewustwording/)
- [liefde](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/liefde/)
- [lotgenoten](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/lotgenoten/)
- [machteloosheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/machteloosheid/)
- [medicatie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/medicatie/)
- [meedoen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/meedoen/)
- [middelbare school](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/middelbare-school/)
- [mijn verhaal](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/mijn-verhaal/)
- [minderwaardigheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/minderwaardigheid/)
- [mindfulness](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/mindfulness/)
- [misofonie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/misofonie/)
- [moe](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/moe/)
- [neurodiversiteit](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/neurodiversiteit/)
- [nieuwe dingen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/nieuwe-dingen/)
- [NVA](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/nva/)
- [OCD](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/ocd/)
- [ocs](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/ocs/)
- [omdenken](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/omdenken/)
- [onbegrip](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/onbegrip/)
- [onderprikkeling](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/onderprikkeling/)
- [ondersteuning](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/ondersteuning/)
- [onderwijs](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/onderwijs/)
- [onduidelijkheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/onduidelijkheid/)
- [onrust](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/onrust/)
- [ontprikkelen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/ontprikkelen/)
- [ontspannen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/ontspannen/)
- [ontwikkeling](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/ontwikkeling/)
- [onzekerheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/onzekerheid/)
- [openheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/openheid/)
- [opgroeien](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/opgroeien/)
- [opname](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/opname/)
- [overbelast](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/overbelast/)
- [overdenken](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/overdenken/)
- [overgevoeligheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/overgevoeligheid/)
- [overleven](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/overleven/)
- [overprikkeld](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/overprikkeld/)
- [overprikkeling](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/overprikkeling/)
- [overspannen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/overspannen/)
- [perfectionisme](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/perfectionisme/)
- [persoonlijkheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/persoonlijkheid/)
- [piekeren](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/piekeren/)
- [plannen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/plannen/)
- [positiviteit](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/positiviteit/)
- [prioriteiten stellen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/prioriteiten-stellen/)
- [psychiater](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/psychiater/)
- [psychiatrie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/psychiatrie/)
- [psychische problemen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/psychische-problemen/)
- [psycho-educatie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/psycho-educatie/)
- [psychofarmaca](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/psychofarmaca/)
- [psychologie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/psychologie/)
- [pubertijd](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/pubertijd/)
- [rechtszaak](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/rechtszaak/)
- [rechtvaardigheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/rechtvaardigheid/)
- [regels](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/regels/)
- [relaties](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/relaties/)
- [rituelen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/rituelen/)
- [rollen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/rollen/)
- [routines](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/routines/)
- [rust](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/rust/)
- [rusteloosheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/rusteloosheid/)
- [schakelen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/schakelen/)
- [school](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/school/)
- [schrijven](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/schrijven/)
- [schuldgevoel](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/schuldgevoel/)
- [skinpicking](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/skinpicking/)
- [smetvrees](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/smetvrees/)
- [sociaal contact](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/sociaal-contact/)
- [sociaal netwerk](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/sociaal-netwerk/)
- [sociaal wenselijk](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/sociaal-wenselijk/)
- [social media](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/social-media/)
- [sociale angst](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/sociale-angst/)
- [somberheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/somberheid/)
- [spanning](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/spanning/)
- [stage](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/stage/)
- [stereotypen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/stereotypen/)
- [steun](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/steun/)
- [steunhondje](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/steunhondje/)
- [stigma](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/stigma/)
- [stimming](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/stimming/)
- [stoornis](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/stoornis/)
- [stress](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/stress/)
- [structuur](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/structuur/)
- [studeren](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/studeren/)
- [suicide](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/suicide/)
- [taal](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/taal/)
- [taal letterlijk nemen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/taal-letterlijk-nemen/)
- [taboe](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/taboe/)
- [therapie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/therapie/)
- [uitkering](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/uitkering/)
- [UWV](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/uwv/)
- [vakantie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/vakantie/)
- [veerkracht](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/veerkracht/)
- [veiligheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/veiligheid/)
- [veranderingen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/veranderingen/)
- [verbondenheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/verbondenheid/)
- [verdriet](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/verdriet/)
- [vol hoofd](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/vol-hoofd/)
- [voldoening](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/voldoening/)
- [vooroordelen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/vooroordelen/)
- [vriendschap](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/vriendschap/)
- [vrijwilligerswerk](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/vrijwilligerswerk/)
- [wajong](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/wajong/)
- [wajonger](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/wajonger/)
- [zelfbeeld](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/zelfbeeld/)
- [zelfinzicht](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/zelfinzicht/)
- [zelfkennis](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/zelfkennis/)
- [zelfmoord](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/zelfmoord/)
- [zelfreflectie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/zelfreflectie/)
- [zelfstandig wonen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/zelfstandig-wonen/)
- [zelfvertrouwen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/zelfvertrouwen/)
- [zelfzorg](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/zelfzorg/)
- [lastig](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/lastig/)
- [humor](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/humor/)
- [inclusieve samenleving](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/inclusieve-samenleving/)
- [beeldvorming](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/beeldvorming/)
- [zoektocht](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/zoektocht/)
- [ervaringskennis](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/ervaringskennis/)
- [werken](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/werken/)
- [herstelproces](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/herstelproces/)
- [late diagnose](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/late-diagnose/)
- [prikkels](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/prikkels/)
- [persoonlijke ontwikkeling](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/persoonlijke-ontwikkeling/)
- [hokjes](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/hokjes/)
- [lezing](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/lezing/)
- [dagboek](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/dagboek/)
- [gevoel en verstand](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/gevoel-en-verstand/)
- [autisme en daten](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/autisme-en-daten/)
- [empowerment](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/empowerment/)
- [mentale gezondheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/mentale-gezondheid/)
- [sociale vaardigheden](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/sociale-vaardigheden/)
- [autist](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/autist/)
- [dwangmatige persoonlijkheidsstoornis](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/dwangmatige-persoonlijkheidsstoornis/)
- [mediteren](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/mediteren/)
- [belastbaarheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/belastbaarheid/)
- [persoonlijke zoektocht](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/persoonlijke-zoektocht/)
- [motivatie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/motivatie/)
- [contextblindheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/contextblindheid/)
- [miscommunicatie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/miscommunicatie/)
- [erbij horen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/erbij-horen/)
- [liefdesrelatie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/liefdesrelatie/)
- [luisteren](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/luisteren/)
- [vaktherapie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/vaktherapie/)
- [grenzen aangeven](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/grenzen-aangeven/)
- [uitgaan](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/uitgaan/)
- [spreker](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/spreker/)
- [eigen tempo](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/eigen-tempo/)
- [lezing over autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/lezing-over-autisme/)
- [autisme bij meisjes](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/autisme-bij-meisjes/)
- [zzp-er](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/zzp-er/)
- [participeren](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/participeren/)
- [aandacht](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/aandacht/)
- [troost](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/troost/)
- [frustratrie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/frustratrie/)
- [bellen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/bellen/)
- [hobby's](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/hobbys/)
- [kind zijn](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/kind-zijn/)
- [spiritualiteit](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/spiritualiteit/)
- [spiegel](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/spiegel/)
- [aanraking](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/aanraking/)
- [nerveus](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/nerveus/)
- [zorgen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/zorgen/)
- [trauma](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/trauma/)
- [chihuahua](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/chihuahua/)
- [pijn](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/pijn/)
- [vuurwerk](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/vuurwerk/)
- [slaap](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/slaap/)
- [controle willen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/controle-willen/)
- [familie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/familie/)
- [onrecht](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/onrecht/)
- [reizen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/reizen/)
- [afstemmen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/afstemmen/)
- [stemmingswisselingen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/stemmingswisselingen/)
- [stemming](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/stemming/)
- [hyper](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/hyper/)
- [internaliserende problematiek](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/internaliserende-problematiek/)
- [ACT](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/act/)
- [psychoeducatie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/psychoeducatie/)
- [autismeopdeagenda](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/autismeopdeagenda/)
- [Levensloopbegeleiding](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/levensloopbegeleiding/)
- [boekentip](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/boekentip/)
- [autisme bij ouderen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/autisme-bij-ouderen/)
- [boekrecensie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/boekrecensie/)
- [levensverhaal](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/levensverhaal/)
- [autobiografie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/autobiografie/)
- [hoog functionerend autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/hoog-functionerend-autisme/)
- [studie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/studie/)
- [autisme bij volwassenen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/autisme-bij-volwassenen/)
- [onvoorspelbaarheid](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/onvoorspelbaarheid/)
- [autisme bespreken](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/autisme-bespreken/)
- [validatie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/validatie/)
- [Autismediagnose](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/autismediagnose/)
- [Autismeclassificatie](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/autismeclassificatie/)
- [vermoeden van autisme](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/vermoeden-van-autisme/)
- [onderschatting](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/onderschatting/)
- [overschatting](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/overschatting/)
- [uit balans](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/uit-balans/)
- [Kinderwens](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/kinderwens/)
- [Negatieve gedachten](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/negatieve-gedachten/)
- [rumineren](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/rumineren/)
- [dwanggedachten](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/dwanggedachten/)
- [psychische klachten](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/psychische-klachten/)
- [uiterlijk](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/uiterlijk/)
- [functioneel willen zijn](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/functioneel-willen-zijn/)
- [denker](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/denker/)
- [feest](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/feest/)
- [overprikkeling voorkomen](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/overprikkeling-voorkomen/)
- [voorbereiden](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/voorbereiden/)
- [suïcidaliteit](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/suicidaliteit/)
- [wanhoop](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/wanhoop/)
- [Verlies](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/verlies/)
- [rouw](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/rouw/)
- [gemis](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/gemis/)
- [zelfbewustzijn](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/zelfbewustzijn/)
- [onvervulde kinderwens](https://mandyverleijsdonk.nl/tag/onvervulde-kinderwens/)